Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı COP31, Antalya’da yaklaşık 197 ülkeden temsilciyi ve 100 bin katılımcıyı bir araya getiriyor. Zirve etkinliklerle sürerken çevre hareketinin farklı sözcülerinin açıklamaları, yoğun programa ve geniş katılıma rağmen COP31’in önceki zirvelerden ayrışmadığını gösteriyor. Görünen o ki bu buluşma da “yeşil kapitalizm” aldatmacasının yeni bir örneği olmaktan öteye geçemiyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Çevre, Şehircilik …
Read More »Makaleler
Cumhuriyet: Doğru Bir Başlangıcın Hazin Sonuçları- Mehmet Taş
29 Ekim’in Düşündürdükleri Her 29 Ekim’de cumhuriyet üzerine yazılanlar farklı anlatılar etrafında şekilleniyor. Bir kesim kahramanlık hikâyelerini öne çıkarırken bir başka kesim katliamları ve baskıları anlatıyor. Solun bazı yazarları ise cumhuriyeti yalnızca “burjuva cumhuriyeti” olarak niteleyip eleştiriyor. Aradan 103 yıl geçmesine rağmen cumhuriyet tarihi, birbiriyle çelişen yorumlarla ele alınmayı sürdürüyor. Marksist sol, cumhuriyetin ilanını başından itibaren ilerici bir dönüşüm olarak …
Read More »Yeni Bir Tarihsel Sistem- Ignacio Ramonet, çeviri
Gelecek henüz açık. Ve tam da açık olduğu için, yurttaşlar onu tanımlamaya kitlesel olarak katkıda bulunmalıdır. Çünkü bu, aynı zamanda yeni bir demokratik zamandır; politikanın yeniden belirleyici bir geçerlilik kazandığı bir zaman. Pek çok insanın kafası karışık. Şaşkın. Yaşadığımız olaylar karşısında ne yapacağını bilemez halde. Devasa bir belirsizlik var. Derin bir huzursuzluk. Hatta korku. Çünkü toplumlarımızda ve gezegende nelerin olup …
Read More »YENİLENMEYİ GEREKTİREN YENİ BİR TARİHSEL ÇAĞ-Mehmet Taş
Son dönemde sürdürdüğümüz Marksizm’de dogmatizm ve yenilenme tartışmalarını, dünyanın içinden geçtiği büyük tarihsel dönüşümden hareketle derinleştirmek istiyorum. Çünkü bugün temel sorunumuz yalnızca kapitalizmin krizlerini açıklamak değildir. Asıl mesele, insanlığın yeni bir tarihsel çağa girmekte olduğunu kavramak ve sosyalizmi bu çağın koşullarına uygun, inandırıcı bir toplumsal alternatif olarak yeniden geliştirmektir. Kapitalizm, üretim teknolojilerinden uluslararası güç ilişkilerine, enerji kaynaklarından sermaye birikiminin yeni …
Read More »ELİF’İN BERLİN ZAFERİ VE İLERİCİ HEGEMONYA-M. Taş
Hepimizin Hikâyesi Elif Eralp’in hikâyesi, 45 yıl önce 12 Eylül askerî darbesinin karanlığında başlayan bir sürgün hikâyesidir. Aynı zamanda Avrupa’da yaşayan on binlerce ikinci kuşak gencin ortak deneyiminin bir parçasıdır. Onun ailesi sosyalist ve sendikacıydı. Avrupa’ya sığınmak zorunda kalan diğer birçok ailenin geçmişinde de ilerici, demokratik ve devrimci mücadelelerde ödenmiş ağır bedeller vardı. 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’den ayrılan bu …
Read More »11. Tez
Filozoflar dünyayı yalnızca çeşitli biçimlerde yorumladılar; oysa sorun onu değiştirmektir. Marx’ın bir kâğıda not ettiği, ama yayımlamadığı “On Bir Tez”, Kapital’den daha ünlü. Herhalde keskin ve özdeyişsel oldukları için. Özellikle 11. Tez’i, herkes biliyor, Marxistlerce yinelenip duruyor. Araştırdım, yaşarken yayımlanmış kitaplarında bu tezlerden herhangi biri yer almıyor. “2. Tez”i kesin doğru bulduğumu yazmıştım. Şimdi hepsinden ünlü olan “11. Tez”i çözümleyeceğim. …
Read More »KÜBA; DEVRİM, REFORM VE DÖNÜŞÜM (3)- M. Taş
KAYIP HALKA: KATILIMCI DEMOKRASİ 2026 reform programının en önemli eksikliği katılımcı demokrasidir. Program, mülkiyet biçimlerini, piyasa mekanizmalarını, işletme yapılarını ve yerel yönetimlerin yetkilerini yeniden düzenlerken işçilerin ve halkın ekonomik karar süreçlerine nasıl katılacağını açıklamamaktadır. Öz yönetim, işçi meclisleri, işletme konseyleri ve katılımcı planlama gibi mekanizmalar reform programında belirgin bir yer tutmamaktadır. Bu nedenle ekonomik yetkilerin merkezî bürokrasiden işletme yöneticilerine ve …
Read More »KÜBA: DEVRİM, REFORM VE DÖNÜŞÜM (2)- M.Taş
MERKEZİ YAPININ OLUŞUMU VE DÜZELTME GİRİŞİMLERİ Küba’da, 2026’da gündeme gelen son dönüşüm programı da dâhil olmak üzere, beş temel reform döneminden söz edilebilir: 1960’lı yıllardaki ulusallaştırma ve devletleştirme süreci, 1990’lı yıllardaki Özel Dönem reformları, 2000’li yıllardaki ithal ikamesi politikaları, 2011 sonrasında başlatılan kontrollü piyasa açılımı ve 2026’da gündeme gelen sosyalist piyasa arayışı. Her dönemin kendine özgü koşulları ve hedefleri bulunmakla …
Read More »Siyasal Aklın Sefaleti
Mevcut baş aşağı dünyada insan faaliyeti parçalı hâlde vazedilmiştir. Siyasal faaliyet, ekonomik faaliyet, hukuk, sanat, kültür faaliyetleri, hep ayrı ayrı kompartımanlar hâlindedir. Her kompartımandaki faaliyet parçası, zihinlere parça akıl olarak yansır. Siyasal faaliyetin zihinlere akarak yarattığı parça akla, siyasal akıl denir.Siyasal akıl, bağrında doğduğu siyaset alanının parametreleri dahilinde devindiği için siyasal akıldır:“Siyasal akıl sırf siyasetin sınırları dahilinde düşündüğü için siyasal …
Read More »15-16 Haziran: Sınıfsal ve Toplumsal Birliği Simgeleyen Tarihi Bir Direniş- M.Taş
15-16 Haziran 1970 Büyük İşçi Direnişi’ne Kürt işçiler ve öğrenci gençler yoğun biçimde katılmıştı. Ancak o dönemde katılımcılar etnik kimliklerine göre kaydedilmediği için, “kaç Kürt işçi vardı?” sorusuna kesin bir yanıt vermek mümkün değildir. Bu nedenle sayılardan çok tarihsel bağlama bakmak gerekir. 1970’te Kürt İşçiler Neredeydi? 1960’ların sonlarında İstanbul, İzmit, Gebze, Kartal, Bakırköy ve Adapazarı’ndaki büyük sanayi işletmelerinde çalışan işçilerin …
Read More »
