NATO, kuruluşundan bu yana kendisini bir “savunma ittifakı” olarak tanıtsa da, gerçekte askeri müdahaleleri, silahlanma yarışını ve küresel militarizmi besleyen bir örgüt olarak hareket etmiştir. Bugün ise yalnızca savaş politikalarının değil, yükselen otoriter ve aşırı sağ eğilimlerin de önemli dayanaklarından biri haline gelmiştir.
Son yıllarda ittifakın yönelimine bakıldığında, Avrupa’daki liberal demokratik değerleri koruma iddiasını dahi sürdüremediği görülmektedir. ABD Başkanı Donald Trump’ın ve Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın belirleyici olduğu bir NATO’nun, halklara barış ve demokrasi değil; daha fazla silahlanma, daha fazla gerilim ve yeni savaş senaryoları sunacağı açıktır. İttifakın yeni askeri yapılanmalar ve temsilcilikler kurma hazırlıkları da dünyayı daha güvenli değil, daha tehlikeli hale getirmektedir.
NATO’nun sicili ortadadır. Libya’nın yıkımındaki rolü hâlâ hafızalardadır. Filistin’de yaşanan büyük insani felaket karşısındaki tutumu da, fiilen İsrail’e verilen askeri ve siyasi desteğin ayrılmaz bir parçası olmuştur. Bu nedenle NATO’nun “barışı koruyan” bir örgüt olduğu iddiası inandırıcılığını çoktan yitirmiştir.
Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi öncesinde yaşananlar da bu gerçeği bir kez daha ortaya koymuştur. Protesto ihtimali gerekçe gösterilerek yüzlerce kişi gözaltına alınmış, insanlar özgürlüklerinden mahrum bırakılmış, kent adeta olağanüstü hâl koşullarına sürüklenmiştir. Bir zirveyi korumak adına temel demokratik hakların askıya alınması, NATO’nun güvenlik anlayışının demokrasiyle bağdaşmadığını göstermektedir.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in zirve öncesindeki değerlendirmeleri bu baskıları haklı olarak eleştirmektedir. “Daha önce NATO zirvelerine ev sahipliği yapan hiçbir ülkede böyle bir özgüvensizlik görülmemiştir” sözleri ve iktidarın muhalefete yönelik hukuk dışı uygulamalarını eleştirmesi önemlidir. Ancak NATO’nun yalnızca uygulamalarını eleştirip Türkiye’nin bu askeri ittifaktaki üyeliğini sorgulamamak önemli bir eksikliktir. Sorun yalnızca zirvenin nasıl yönetildiği değil, Türkiye’nin nasıl bir askeri ve jeopolitik yapının parçası olduğudur.
“Körü körüne bağlı olmayacağız” demek de yeterli değildir. Bugün NATO, askeri harcamalarını sürekli artıran, nükleer silahlanmayı yeniden hızlandıran ve yeni küresel çatışmalara hazırlanan bir ittifaktır. Böyle bir yapının içinde kalmaya devam etmek, Türkiye’yi de bu tehlikeli stratejilerin parçası haline getirmektedir.
Türkiye’nin gerçek ulusal çıkarı, askeri bloklar arasında saf tutmak değil; barışı, diplomasiyi ve halkların eşitliğine dayalı uluslararası ilişkileri savunmaktır. Çok kutuplu bir dünyada bağımsız ve demokratik bir dış politika, ancak askeri ittifaklardan bağımsız hareket edebilme iradesiyle mümkündür.
Bugün Türkiye’nin ihtiyacı daha fazla silahlanma değil, daha fazla demokrasi; daha fazla savaş hazırlığı değil, daha fazla barıştır.
Bu nedenle NATO üyeliği artık ciddi biçimde tartışılmalıdır.
NATO’dan çıkmak, yalnızca bir dış politika tercihi değil; barışın, demokrasinin ve halkların geleceğinin savunulması anlamına gelecektir.
