Nasıl Bir Demokrasi? Nasıl Bir Sosyalizm?

Nasıl bir Demokrasi?
Nasıl bir Sosyalizm?

Demokrasi…….
Sahi Neydi Bu Demokrasi…..

Bu günlerde üçüncü dünya savaşı tehlikesi tırmanmış ülkeler nükleer silahlarla gardını almış yayılmacılık istilacılık kavramları havada uçuşuyor.

Demokrasi oligarklar oligarşi emperyalizm faşizm neo naziler gibi kavramlar tartışmaların odağında gerçekten de en iyi devlet modeli neydi ?
Neydi bu demokrasi ?

“Demokrasi halkın kendi kendini yönetmesi ! ” klasik kitaplarda öğretilmiş tanımdır .

Tarih boyunca halkın kendi kendini yönetme isteği zorlu mücadelelerden geçmiş.
Bir zümre bir sınıf bir aile tarafından yönetilen topluluklar kendi kendini yönetme dediğimiz geniş kesimin temsili yönetimini hayata geçirmek için devlet modellemeleri üzerinde tartışmalar siyasi tarih boyuncada sürer.

Bir çok ülke tarihinde bu zorlu mücadele halkın katılımcı olduğu kendi kendini yönetmek üzere kurduğu kurumlarıyla inşaa etmeye çalıştı bir çok devlet modelini uygulamıştır.

Demokrasinin üst yapı kurumlarını oluşturan alt yapı kurumlarıdır .
Bu da bilindik en temel çelişkiye sınıfsal çelişkiye bağlıdır .

Tarihsel süreçte hangi sınıf yönetimdeyse demokraside o kalıba kılığa girmiştir .

Bunu destekleyen örneklemeler burjuva demokrasisi sosyalist demokrasi tanımında sınıfsal çelişkiyi vurgular .

Sınıfsal çelişkiye bağlılık gösterir ………ülke yönetiminde hangi sınıfın yer aldığı toplumsal üretim ilişkilerinin biçimi demokrasinin niteliğinide belirler.

Antik Yunan da demokrasi direkt katılımcıydı.
Toplum İlkel köleci olmasına rağmen demokrasi hakkı özgür bireylere özgüydü buna rağmen ilk demokrasi örneğiydi . Bu açıdan önemlidir

1789 Jakobenlerin burjuva devriminde ortaya çıkan demokrasi örneklemesi ilk defa bir ailenin ve ona bağlı yönetimde bütünleşik Aristokrasiye son vermiş feodal üretim ilişkilerinden kapitalist üretim ilişkilerine geçişin tamamlandığı geçişin yönetim biçimine yansıması ve bir başka sınıfın burjuvazinin egemenliğini sağlayan yönetim biçimi burjuva demokrasisini gerçekleyen devrimdir .

Avrupa ülkelerine zaman içinde yerleşen geliştirilmiş haliyle burjuva demokrasisi Demokrasi denince akla gelen modellemedir …..

1871 de Paris Komünü proletaryanın ve küçük burjuvazinin birlikte yönetime el koyduğu devrimiydi.
İlk komün denemesi sadece kırk günlük bir deneme monarşi karşıtı sınıfların küçük burjuva ve proletaryanın devleti ele geçirdiği bir yönetim biçimi katılımcı demokrasi örneği .
Monarşinin yıkıldığı bir kargaşa döneminde iktidarın ele geçirilmesidir.

1917 Ekim devrimi Sovyetlerde yetmiş yıl sürmüş proletarya diktatörlüğü aşamasında kalmış gelişememiş üretim ilişkileri açısından sosyalizme geçtiği iddiasında bir demokrasi örneklemesi . Demokratik merkeziyetçi alttan yukarıya doğru en küçük mahalle sovyetinden yüksek sovyet prezidyumuna halkın katılımcı olduğu iddiasında komünist parti denetiminde bir yapılanmadır

Stalinistlikle suçlanan Sosyalist demokrasi örneğiydi. Demokratik yapısı tartışmalıdır

Demokrasilerdeki ortak olan kurum elbette halkın temsilcilerinden oluşan meclislerin olmasıydı.
Meclislere seçilen milletvekilleri halkı temsilen görev yapardı.
Meclisin yasama görevi halkın hakkını hukukunu gözetecek adalet dağıtan Yasalar çıkarmak içindi .
Gerekirse anayasa maddelerini değiştirmek yeni bir Anayasa oluşturmakta bu göreve dahildi .
Mecliste grup oluşturan siyasi Partiler hükümet oluşturmakla da görevliydi.
Bu da meclisin yürütme göreviydi.

Halkın sandığa giderek seçimle oluşturduğu meclis ,toplumun aynası alt yapı kurumlarının üst yapıda temsilidir .
Farklı ideolojilerdeki farklı sınıfların temsilcisi partilerin seçim barajını aşarak girdiği meclis ne kadar çoğulcu temsiliyette ise o kadar da demokratikti .

Anayasalar her vatandaşın kişi hak ve özgürlüklerini , fikir özgürlüğünü koruyucu maddeler içerirdi.
Vatandaşın haksız bulduğu uygulamaları demokratik kurallar çerçevesinde protesto etme gösteri ve yürüyüş yapma hakkını koruma altına almalıydı.

Çoğulcu demokrasilerde kişiler meslek odalarında , sivil toplum örgütlerinde , derneklerde örgütlenirdi .

sendikal örgütlenmeler, meslek odaları , üniversitelerde öğrenci dernekleri, öğretmen sendikaları ve dernekleri her türlü fikir özgürlüğü demokratik hak arama amaçlı örgütlenme yasalarla güvence altına alınmalıydı.
Bunlar demokrasi de uygulanması gereken temel hak ve özgürlüklerden ilk akla gelenler………

Sanayileşen ülkelerde ulus devletlerin oluşumuna yol açan devrimler yaşanmaktaydı.
Monarşiler yıkılmış yerine Cumhuriyetler kurulmuştu .
Avrupa ülkelerinde liberal ekonominin uygulandığı çoğulcu parlementer sistemin yer aldığı güçlü demokrasi örnekleri bugün içinde sürdürülen önemli burjuva demokrasisi örnekleri olarak devam etmektedir

İşçi sınıfı iktidarını hedefleyen Sosyalist Cumhuriyetler SSCB de , Doğu Blokunda ki Halk Demokrasileri, Çin de Küba da, Latin Amerika Ülkelerinde farklı versiyonda sosyalist demokrasi uygulamaları örneklemelerini oluşturur .

Ülkemizde Cumhuriyetin ilanıyla kurulan devlet küçük burjuvazinin ordu bürokrasisinin kurduğu yarı liberal yarı devletçi ekonomik sistemi benimseyen çok partili demokratik yönetim hedefinde askeri bürokrasinin etkin olduğu devlet modelidir . Üretim ilişkileri alt yapı kurumları feodaldir.

Ancak bugün tartışılması gereken temel mesele hangi sınıfın egemenliğinde nasıl bir demokrasi örneklemesinin en ideal yönetim biçimi olacağıdır?

AB ülkeleri dışında bir çok ülkede otoriter otokratik yönetim şekli egemen popülist liderlerin iş başında olduğu düşünüldüğünde bunun yanıtı çeşitlilik içerir .

 

Kimse, Devletin sosyal, ekonomik, siyasî veya hukukî temel düzenini kısmen de olsa, din kurallarına dayandırma veya siyasî veya kişisel çıkar yahut nüfuz sağlama amacıyla her ne suretle olursa olsun, dini veya din duygularını yahut dince kutsal şeyleri istismar edemez ve kötüye kullanamaz.
(Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Madde 24)

Bu maddenin pratikte hukuk etiğince nasıl uygulandığına bakılırsa işlerliğinin tam sağlanamadığı görülür .

Laiklik demokrasinin inşaası ve devlet yönetiminde kurum ve kuruluşlarının işlerliğinin kazandırılmasında önemli harç teşkil eden vazgeçilmez bir ilkedir.

Halkın seçtiği milletvekilleriyle yerel yönetimlerde seçilmiş yöneticilerle halkın yararını gözeten demokratik devlet mekanizması dev bir aygıttır.

Yazılı metinler mutabakatlar anayasa maddeleriyle halk yararına işleyişi güvence altına almakla yükümlüdür.

Ülkemizde Cumhuriyetin ilanından sonra 1921-1961-1980 anayasaları yapılmıştır.
Hukukçular 1921 anayasasının devletin kurucu meclisinin toplumsal çoğulculuğuyla temsili açısından değerlendirildiğinde adaletli bir yelpazedeki halk temsiliyetiyle diğerlerine göre daha demokratik olduğu düşüncesindeler.

1980 darbe anayasasına göre 1961 in daha demokratik olduğu görüşü vardır.
Anayasanın deformasyonu toplumun paralel yapılarla deformasyonuna yasaların işlemez hale gelişi devleti ele geçiren grubu gözeten kollayan grupların yararına çalışan kurumlar ve bunları düzenleyen metinlere dönüşerek ilk halinden deforme olur.

Demokrasinin Ölçüsü nedir?
Ne olmalıdır?

Seçim dönemi yaklaşırken sertleşen siyasi ortamda Cumhurbaşkanlığı adayı tartışmasının dışında iki temel konu öne çıkıyor.

Birincisi ekonomik kriz diğeri ise demokrasi ve özgürlükler…
Siyaset bu eksende gündem belirliyor.

Demokrasiden anlaşılan sınıfsal bakışa göre değişiyor .
Burjuvazi temsilcisi partilerin iktidar olma durumunda demokrasiye bakışı ve uygulamaları temelde aynı ilkeleri içerir.

Ülkemizde örgütlülük düzeyi oldukça zayıf emek güçlerinin temsilcisi partinin iktidarının uygulamaları bakış açısı genel çerçevede üretim ilişkileri ve devletin işlerliği kurumları açısından oluşturulan model olarak farklıdır.

İktidarın el değiştirmesi de sınıfsal olması durumunda devrimdir . Bunu belirleyen en önemli faktör hangi sınıfın yararına iktidarın iş başında olduğudur.

Cumhuriyet in kuruluşu ile oluşan ilk ve ikinci meclisin işlerliğinde anayasanın tanıdığı hak ve hukuk kavramlarını belirleyen siyasi irade demokrasi kavramınıda kendi belirlemiştir .

Tanımlanan çoklu parti sistemi çoklu farklı ideoloji taşımadığı sürece çok sayıda parti güdük işlevsiz partiler olması meclisin temsiliyetindeki adaletli halk ve sınıf temsilini sağlayan demokrasi örneğini oluşturmaz .

Burjuva demokrasisi temelinde aynı sınıf temsilinde farklı versiyonda uygulamalar içerir .
Uygulamada bu güne kadar demokratik gelişkinlik düzeyini belirleyen iktidarların anayasaları ve uygulama farklılıklarıdır .
En faşist devlet uygulamasından en demokratik çoğulcu olanına kadar anayasanın sunduğu hak ve özgürlükleri halka farklı dozlarda deforme ederek sunar.

Tarihsel örneklemelerde işçi sınıfının iktidarları iki türlü gerçekleşmiş .
Birinci örnek SSCB örneğidir.
Proleterya nın temsilcisi Komünist partinin örgütlü gücü devleti ele geçirmiş sınıf adına ülkeyi yönetmiştir.
İkincisi halk demokrasileri 1945 sonrası doğu bloku ülkelerinde uygulanan SSCB ile Enternasyonel bağda komünist partilerin yönetimleridir.

Bu örnek deneyimler burjuva demokrasisi örneklerinden farklı devlet yapılanmasına ve alt yapı kurumlarına farklı üretim ilişkilerine sahiptir.

1991 itibariyle ortadan kalkmış demokrasi örnekleri bugün karşı tezlerle eleştiriliyor.

Proletarya diktatörlüğü uygulaması devamında sosyalizme geçiş sürecinde ortaya çıkan bürokratik sınıf , kol ve kafa emeği arasındaki farkın giderilememesi ekonomik emek gücünün ürettiğinin paylaşımında sınıfsal ayrılıkların giderilemediği düşünülen zaaflar giderilememiş devlet ve demokrasi örneklemeleridir.

Uygulamada sorunlu olduğu otoriterleşen yapısıyla bir elit bürokrasi sınıfı oluşturduğu dolayısıyla toplumsal çelişkinin üretim ilişkilerinde devam ettiği eleştirisi en önemli eleştiridir.

Süreç içinde sınıfsal temsiliyetin parti devletine dönüştüğü olumsuz bir model olduğu sosyalizmi hayata geçirememiş başarılı olamamış örnek deneyimler oldukları iddiasıyla eleştiriliyor.

Bu çerçeveden bakıldığında günümüzde de bir sentez model olarak işlerliği olan Çin halk demokrasisi var. Latin Amerika ülkelerinde bazı denemeler devlet denetiminde komünist partinin etkisinde yapılanan demokrasi anlayışı yarı devletçi yarı kapitalist üretim ilişkileri yeni sentez devlet modelleri kapitalist ve sosyalist ögeleri bünyesinde taşıyan yeni örneklemeler farklı bir yönetim algısı olabileceği görüşünü oluşturmaktadır.

Dünya da egemen olan emperyalist sistem ve uyguladığı kapitalist ekonomi politik bunun üst yapı kurumu olarak oluşturduğu uluslararası kurumlar güdümünde NATO silahlı gücü ve yumuşak yaklaşımlı AB ayağıyla ülkelerin yönetimlerini belirleme gücüne sahiptir.

AB parlementosu kabul ettiği İnsan Hakları Evrensel Bildirgesini uygulama noktasında üyesi ülkeleri yargılama uyarma kısacası yaptırım gücüne sahip bir kurumdur .

Gerektiğinde Üyelik veya aday üyelik konumundaki ülkelerdeki demokrasi uygulamalarını inceleyen komisyonlar kurar denetler.

Aynı çerçeveden bakıldığında ne yazık ki NATO çatısı altında müdahalelere savaş kışkırtıcılığına karşı çifte standart uyguladığı örnekler çok sayıdadır.
En yakın örneği Ukrayna Rusya savaşında doğrudan Ukrayna yı destekleyen tutumdur.

Ortadoğu da Doğu Avrupa da farklı devlet yönetimi, farklı demokrasi anlayışları mevcut hatta bir çoğunda demokrasi denemeyecek yapıda otokratik otoriter yönetimler söz konusudur.

Bu ülkelerin kendi iç dinamikleri ile gelişimine izin vermeyen batlı müdahaleci anlayış demokrasi adına kural çiğneyen bir anlayıştır.

Sınıfsal emekten yana bir bakış açısıyla iktidara gelmiş geçmişteki uygulamalarıyla yıpranmış Sosyalist demokrasi örnekleri ve faşist devlet versiyonundan demokratik uygulamalı burjuva demokrasisi örnekleri versiyonuna kadar çeşitlilikte devlet yapıları değerlendirildiğinde bu tezlerin anti tezlerinden yeni bir senteze ulaşmak mümkün mü?

Yanıtlamamız gereken soru budur ;
Bu yeni sentez nasıl bir demokrasi örneği olmalıdır ?

Başka bir ifade ile önümüzdeki süreç insanlık için nasıl bir demokrasi modeli gerektiriyor?

Ayrımsız tüm insanlığın gereksinimlerini karşılayan bir demokrasi modeli nedir? Ne olmalıdır?
İdealist bir anlatım ile yeryüzünde yaşayan ayrımsız tüm insanlığı kapsayan özgürlükçü, eşitlikçi, adaletli bir yaşam, yönetim biçimi bir demokrasi anlayışı gerçekleşebilir mi?

Kuşkusuz insanoğlunun ana karekterini belirleyen, davranışınlarının belirleyicisi, ilkel bireyci , bencil biyolojik yapısı hesaba katıldığında bunun çok kolay olmadığı tarihsel süreçte yaşanmış, deneyimlenmiş, gelecektede böylesi idealist bir yaşam biçimi önünde en temel engeldir.

Tarif edilen bu ideal yaşam biçiminin ilk ve en ilkel halinden”İlkel Komünal toplumdan” en gelişkin ve nihai aşama olan Komünist topluma kadar sürecek olan bu sürecin gelinen aşamasına kadar yaşanan bölümünde İnsanoğlunun bu ilkel bireyci, bencil özelliği her toplumsal sisteme damgasını vurmuş Sömürüsüz ideal bir toplumsal sistemden başlayan insanoğlunu toplumsallaşma süreci bugüne kadar sınıflı toplumlar, kötü karakterli demokrasi örnekleri sinsilesi olarak olagelmiştir.

İnsanlığın toplumsallaşma sürecinde sınıfsız bir topluma giden ilk durağı Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğini dağıtan bu süreci durduran, gerileten insanoğlunun bu aşamada gelişkin, organize bireyci, bencil biyolojisi değil miydi?

Yine Kapitalist toplumlarda İşçi sınıfının savaşsız, sömürüsüz bir yaşam mücadelesinde kendi iktidarını kurma yolunda birleşik mücadelesi önündeki en önemli engel bu mücadeleyi parçalayıp bölerek güç kaybına uğramasına neden olan “Kariyerizm hastalığı” insanoğlunun bu engellenemez egosu sonucu değil midir?

Sonuç olarak adil, çağdaş, barışçıl, demokratik ideal bir toplumsal yaşam için o toplumu oluşturan bireylerin ve öncelikle bunun için bu mücadeleye öncülük edenlerin kişisellikten, bireysellikten, ilkel bencil duygularından, yüksek egolarının körüklediği kariyerizmden soyutlanmış olması ileri çağdaş demokratik bir yaşamın sürekliliğinin güvencesidir.

Özellikle Kapitalizmden Sosyalizme geçiş sürecinde emekçilerin mücadelesinde mücadelenin güç kaybı nedeni ile önündeki en temel engel mücadelenin temelinde kişisel egoların yattığı görüntüdeki suni ideolojik görüş farklılıklarıdır.

Dünyada Sosyalist Sistemin gelişmekte güçlenmekte giderek Emperyalizme alternatif olduğu 1970 li yıllarda bu sürecin doğal olarak etkisi altındaki Coğrafyamız, Ülkemiz işçi sınıfı ve emekçi halklarının mücadelesinin nüanslarla yüzlerce parçaya bölünmüş olması o sürecin ardından gelen askeri darbeye teslimiyetin ve bugün yaşanan anti demokratik sürecin temel nedenidir.

Çok yakın ve Ülkemiz siyasal sürecinin en önemli dönemeçlerinden biri olan 2013 Haziran Direnişi’nin kısa bir sürede sönümlenmeside, başarısız bir sürece, nihayetinde yenilgiye evrilmesinde ülkemiz sol siyasal yapısının aynı hastalığının nüksetmesi sonucudur.

Evrensel, çağdaş, çağın insani gereksinimlerine karşılık gelen Demokrasinin tanımı, tarifi bellidir, tartışılacak yada yeniden keşfedilecek bir detayı yoktur.
Demokrasi mücadelesinin başarısı yüzyıllar öncesine dayalı teorik tartışmaların çözümlenmesinden çok bu öğretilerin özümsenip günümüz gerçekleri ile doğru ilişkilendirip mücadeleyi kişisel ilkelliklerden, gelişkin bireysellik, bencilliklerden, egolardan soyutlamaktan başlamalıdır.

Osman Naci Balta

 

 

 

 

 

 

 

 

About OsmanNaciBalta

Check Also

Geleneksel ve yeni solun gözüyle Ekim Devrimi- Mehmet Taş

Ekim’i yeniden düşünmek Ekim Devrimi, yaşandığı dönemin çok ötesine geçen tarihsel bir deneyimdir. Her kuşak, …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com