Sosyalistler kapitalist şirketlerden ne öğrenebilir? Cevri:Yazar:Paul S.Adler

Sosyalist bir ekonomiye geçişi nasıl hayal edebiliriz? Olmadık yerlerde ipuçları var: minyatür planlı ekonomiler geliştiren bazı özel şirketlerdeki yönetim uygulamaları.

kapitalistler uzun zamandır kapitalizmin başarısızlıklarının üstesinden ancak özel mülkiyetten kamu mülkiyetine ve piyasa rekabetinden makroekonomik koordinasyona geçişle gelinebileceğini savunmaktadır.

Bununla birlikte, insanları ekonomimizin tamamında sosyalist bir dönüşümün – kamu mülkiyeti ve kontrolünün sadece sağlık hizmetleri ve acil durumlarda değil, ekonominin tamamında geçerli olduğu – hem demokratik hem de etkili olabileceğine ikna etme zorluğuyla karşı karşıyayız.

Bu konudaki engellerden biri, basitçe işaret edebileceğimiz bir örneğimizin olmamasıdır. Ancak kitabım The 99 Percent Economy’de de belirttiğim gibi, şaşırtıcı bir yerde olsa da etkileyici, çalışan bir sosyalizm modelimiz var: en büyük şirketlerimizden bazılarında.

Sosyalizm lehine argüman

Ekonominin sosyalist bir şekilde yeniden düzenlenmesini savunmanın belki de en kolay yolu iklim acil durumuna bakmaktır. Mevcut rotamızda devam edersek önümüzdeki on yıllarda giderek daha yıkıcı hale gelen orman yangınları, kasırgalar, buz fırtınaları ve sıcak hava dalgaları ile karşı karşıya kalacağız. Yeraltı su seviyelerinin ve yağışların azalması, büyük ürün kayıplarına yol açacak. Yükselen deniz seviyeleri milyonlarca insanı kıyı bölgelerinden kaçmak zorunda bırakacak.

İklim bilimi bize, kaotik çöküşten kaçınmak için makul bir şansa sahip olmak üzere dünyanın 2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşması gerektiğini söylüyor. Ayrıca, daha zengin ülkelerin, daha yoksul ülkelerin daha yavaş karbondan arındırma yolunu telafi etmek için çok daha hızlı bir şekilde – en geç 2030 yılına kadar – tam karbondan arındırmaya ulaşmaları gerekmektedir.

2030’a kadar bu hedefe ulaşmak için endüstri trilyonlarca dolar değerinde varlığı terk etmek ya da dönüştürmek zorunda kalacaktır. Bu sadece Chevron, ExxonMobil ve Peabody Energy gibi fosil yakıt şirketlerinin hızla kapanması değil, aynı zamanda ürünleri petrolle çalışan General Motors, Boeing, United Airlines ve FedEx gibi şirketlerin faaliyetlerinde de radikal bir dönüşüm anlamına geliyor.

Buna ek olarak, ürünleri ve süreçleri iklim değişikliğine katkıda bulunan ve bu nedenle radikal ve hızlı bir şekilde dönüştürülmesi gereken tarım, çimento, madencilik, orman ürünleri, su sistemleri, kimyasallar, plastikler ve birçok tüketim malı gibi ekonomimizin büyük bölümleri vardır. Bu sektörlerin dönüştürülmesinin ötesinde, iklim değişikliği yeni bir elektrik şebekesi, yükselen deniz seviyelerine karşı koruma sağlayan bentler, yeni su sistemleri, yolların, köprülerin, kanalizasyon ve demiryolu sistemlerinin yeniden inşası gibi yeni altyapıya büyük yatırımlar yapılmasını gerektirecektir.

Kapitalist şirketlerin, hissedarları için büyük kayıplara yol açacak bu tür değişiklikleri gönüllü olarak yapmaları beklenemez. Ve bu geçişi sağlamaya kararlı bir hükümet seçsek bile, çok sayıda şirketi iflas ettirmeden bu hedefe ulaşamayız.

Bu engeller göz önüne alındığında, endüstrilerimizin çoğunun mülkiyeti toplumsallaştırılmadan ve bu kontrol altyapı ve üretim sistemlerimizde büyük bir revizyon için kullanılmadan bu geçişin nasıl gerçekleşebileceğini görmek çok zordur.

İç dinamikler

İklim krizinin yanı sıra, bizi sosyalist bir dönüşüme doğru sürükleyen şey kapitalist gelişmenin kendi iç dinamikleridir. Kapitalizm ilerledikçe, kar amacı güden şirketlerin maliyetleri düşürmesi ve satışları arttırması gerekir, bu da kapitalizmi karakterize eden hızlı teknolojik değişimi teşvik eder. Ulaşım ve iletişim teknolojilerinde devrim yaşanır ve buna bağlı olarak maliyetler önemli ölçüde düşer. Şirketler büyür ve giderek tüm endüstrileri tekellerine alırlar.

Daha ucuz girdiler ve yeni pazarlar arayışında, tedarikçi ve müşteri ağlarını dünya çapında genişletiyorlar. Dolayısıyla ekonomik faaliyetler, hem daha büyük şirketler içinde hem de daha büyük ağlarda giderek daha fazla birbirine bağımlı hale gelmektedir. Marx’ın ifadesiyle, üretken faaliyet giderek daha fazla “toplumsallaşıyor”.

Aynı zamanda, sosyalleşme yönündeki bu eğilimin bir sonucu olarak, bireysel şirketlerin üretim ve yatırım kararları giderek daha geniş ve daha zararlı “dış” etkilere sahip olmaktadır. Giderek daha verimli hale gelen teknolojiler çevreye daha fazla zarar vermektedir. Büyük şirketler, düzenli olarak milyonlarca insanı işsizliğe ve evlerinden olmaya iten ve tüm bölgelerin ekonomik yaşayabilirliğini baltalayan iş kararları almaktadır.

Tek bir yerde ortaya çıkan finansal ve ekonomik krizler hızla tüm dünyaya yayılmaktadır. Özel ekonomik sistemimizde şirketler bireysel karlarını azami düzeye çıkaracak kararlar almakta ve bunu giderek birbirine bağımlı hale gelen bir dünyada yaptıklarında da toplumlara ve doğal çevreye giderek daha fazla zarar vermektedirler.

Üretken faaliyetlerin artan karşılıklı bağımlılığı, kapitalist gelişmenin son derece ilerici bir mirasını temsil etmekle birlikte, bağımsız bireysel şirketler tarafından alınan üretim ve yatırımla ilgili kar odaklı kararlar sistemiyle giderek artan bir gerilim içindedir. Üretimin toplumsallaşması, üretim araçlarının özel mülkiyetine dayalı kapitalist sistemle giderek daha fazla dengesizleşmektedir. Ve bu uyumsuzluk tüm cephelerde giderek daha derin ve büyük krizlere yol açmaktadır. İleriye giden tek yol, ekonomik kaynaklarımızın mülkiyetini ve kontrolünü, ekonomik faaliyetin kendisinin toplumsallaşma derecesiyle eşleşecek şekilde toplumsallaştırmaktır.

Ancak sosyalizme yönelik yaygın antipati göz önüne alındığında, sosyalleşme için ikna edici bir gerekçe sunmak zor olabilir. Bu nedenle, Richard Wolff gibi sosyalistler dikkatimizi genel ekonominin yapısından uzaklaştırmamız ve sosyalizmi bir işyeri ilişkileri meselesi olarak tanımlamamız gerektiğini savunmuşlardır. Wolff bize sosyalizmin devlete karĢı özel iĢyerleri ya da devlet planlamasına karĢı özel piyasalar meselesi olmaktan çok, iĢyerlerinin otokratik örgütlenmesine karĢı demokratik örgütlenmesi meselesi olduğunu söylemektedir. İşçi kooperatiflerine dayalı yeni bir ekonomi, kooperatifler ve bir bütün olarak toplum arasındaki ilişkileri yapılandırmanın kendi demokratik yolunu bulacaktır.

Ancak bugün, iklim acil durumu karşısında, konuyu daha fazla ertelemeyi göze alamayız. Ekonomi genelinde yatırım ve üretimin demokratik kontrolü için bastırmalıyız. Bu kontrol elbette mümkün olduğunca ademi merkeziyetçi olmalıdır, ancak kaynaklarımızın akıllıca ve adil kullanımını sağlamak için bir dereceye kadar merkezileşme gerekli olacaktır.

Bu fikir pek çok kişi için alarm zillerini çaldırıyor. Böyle bir sistemin, bırakın her ikisini, nasıl etkili ya da demokratik olabileceğini hayal etmek bile zor. Tarih bize bunun hiçbir örneğini sunmamaktadır.

Burnumuzun dibinde çalışan bir model

Araştırmalarım, burnumuzun dibinde, en büyük şirketlerimizin birçoğunda böyle bir sistemin çalışan bir modeline sahip olduğumuzu gösterdi.

Aslında CEO’larımızın çoğu gizli sosyalistler gibi davranıyor. Çoğu büyük şirket, yeni ürünler geliştirmekten ve bunların üretim, satış ve karlılığını sağlamaktan sorumlu, az çok kendi kendine yeten “stratejik iş birimlerine” bölünmüştür. CEO’lar kamuoyu önünde piyasanın ve rekabetin koordinasyon ve planlamaya üstünlüğünü savunurken, bu iş birimlerini birbirleriyle rekabet ettirebilecekleri kendi şirketlerinde bunun yerine kapsamlı stratejik yönetime güveniyorlar.

Bu tür bir stratejik yönetim, şirketi oluşturan çeşitli iş birimlerinin bir bütün olarak şirket için en iyi sonuçları elde etmek üzere üretim, yatırım ve diğer planlarını koordine etmelerini sağlamak üzere tasarlanmıştır. İç operasyonlarında piyasayı taklit etmeye çalışan bazı şirketler olsa da, bu yaklaşım nispeten nadirdir. Çoğu şirkette, iş birimlerinin faaliyetleri stratejik bir vizyon ve plan aracılığıyla koordine edilir – tıpkı demokratik bir sosyalizmde ülke genelindeki şirketlerin faaliyetlerinin koordine edilmesi gibi.

“Sovyetlerin tepeden inme süreci, planların çalışanların, vatandaşların, işletmelerin ve bölgelerin fırsat ve zorluklarını yeterince yansıtmadığı anlamına geliyordu.”

Dahası, küçük ölçekteki bu iç stratejik yönetim sürecinde – şirketin mikrokozmosunda – şirketler, Sovyetler Birliği’nde daha büyük ölçekte ekonomik planlamayı zorlaştıran aynı zorluklarla karşı karşıyadır. Bu zorlukların en büyük dördü demokrasi, inovasyon, verimlilik ve motivasyonun sağlanmasıdır. Sovyetler Birliği’nin bu dört alanda da zayıf olduğu bilinmektedir.

Kendini sosyalizme adamış pek çok kişi bu zorlukların büyüklüğünün farkında değil ve bunların kolayca aşılabileceğine inanıyor. Ancak başkalarını kendi tarafımıza çekmek istiyorsak, onlara güvenimizden daha fazlasını sunmalıyız – onlara bu zorlukların pratikte nasıl çözülebileceğini görebilecekleri makul bir sosyalizm resmi sunmalıyız.

Belki de sezgisel olarak, kurumsal stratejik yönetim bize tam olarak bu resmi verir, çünkü şirketler bu dört zorlukla başa çıkmak için oldukça etkili teknikler geliştirmiştir – sosyalist bir ekonomide daha büyük ölçekte ve daha da büyük fayda sağlayacak teknikler. Şimdi bunlara teker teker bakalım.

Demokrasi

Sovyetler Birliği’ndeki merkezi planlama, piyasa rekabetine dayanan kapitalist sistemin irrasyonelliğinin üstesinden gelmeyi vaat ediyordu. İşsizlik (ve bugün CO2 emisyonları diyebiliriz) gibi olumsuz dış etkiler en aza indirilebilir; olumlu dış etkiler şirketler arası sinerji olarak kullanılabilir; ölçek ekonomileri garanti edilebilirdi.

Ancak bu vaat, planlama sürecinin demokratik olmayan doğası nedeniyle ciddi şekilde tehlikeye girmiştir. Sovyetlerin tepeden inme süreci, planların işçilerin, vatandaşların, işletmelerin ve bölgelerin fırsat ve zorluklarını yeterince yansıtmadığı anlamına geliyordu. Sonuç olarak, sistemin daha alt ve yerel seviyelerindeki insanların, daha üst ve merkezi seviyenin zorunlu kıldığı hedeflere bağlı kalmak için çok az nedeni vardı. Bu kısıtlamalar başlangıçtaki hızlı sanayileşmeyi engellememiş olsa da, ülkenin daha sonraki büyümesini engellemiştir.

Birçok şirkette benzer bir dinamik gözlemlenebilir. CEO’ları stratejik koordinasyonun potansiyel faydalarını görürler, ancak planlama süreçlerinin yukarıdan aşağıya doğası, planların iş birimlerinde var olan fırsatları ve zorlukları yansıtmadığı anlamına gelir. Ve bu birimlerin üst düzey yöneticilerin belirlediği hedefleri benimsemeleri için çok az nedenleri vardır.

Bu zorluğun üstesinden gelmek için bazı şirketler hangi kararların merkezileştirilmesi gerektiği ve hangilerinin iş birimleri tarafından alınmasının daha iyi olacağı konusunda daha akıllı hale gelmiştir. Daha da şaşırtıcı olanı, iş birimleri arasında tutarlılığı sağlamak için kararların merkezileştirilmesi gereken durumlarda, bazı şirketler alt düzey yöneticilerin ve hatta bazı durumlarda ön saflardaki çalışanların katılımını sağlamak için teknikler geliştirmiştir (buradaki, buradaki, buradaki ve buradaki araştırma örneklerine bakın). Bu genellikle üç döngüde (hedef belirleme, planlama ve bütçeleme) yapılır; üst düzey yöneticiler her döngüde önerilerini formüle eder, aşağıdan geri bildirim toplar ve önerilerini bu geri bildirimler ışığında revize eder.

“Birçok ABD şirketi, yenilik yapma kabiliyetlerini sağlamak için piyasa rekabetine güvenmek yerine koordinasyon ve planlamanın potansiyel faydalarının farkındadır.”

Elbette bu büyük şirketlerde stratejik yönetim sosyalistlerin istediği kadar demokratik değildir – çünkü üst düzey yöneticiler seçilmiş temsilcilerimiz yerine yatırımcı temsilcileri tarafından atanmaktadır – ve planlamaları karlılığın ağır basan önemi tarafından ciddi şekilde kısıtlanmaktadır; ancak bazen şaşırtıcı derecede bir katılımla karşılaşıyoruz.

Bu stratejik yönetim sürecinin nasıl daha demokratik hale getirilebileceğini ve sosyalist planlama sürecinde bu tür diyalogların nasıl genişletilip daha büyük bir ölçeğe taşınabileceğini görmek zor değildir. Ulusal düzeyde seçilmiş temsilcilerimizin, ülkenin sorunlarını ve fırsatlarını inceleyerek, bir sonraki beş yıllık plan için ekonomik, sosyal ve çevresel ihtiyaçlarımızı ele alan bir dizi hedef önerdiklerini hayal edin.

İşyerlerinde ve mahallelerde yüz yüze toplantılar, bölgesel yönetim organları ve dijital anketler yoluyla geniş bir demokratik istişare süreci, daha sonra bu hedefleri revize etmek için ulusal liderliğe önerilerde bulunmamızı sağlayacaktır. Revize edilen hedefler daha sonra demokratik olarak seçilmiş endüstri ve bölge konseylerine geri gönderilecek ve bu konseylerden planın hedeflerine ulaşılmasına nasıl katkıda bulunabileceklerine dair planlar önermeleri istenecektir. Bu planlar daha sonra merkezileştirilir ve herhangi bir tutarsızlık ya da boşluk olması halinde bir tur daha revizyon yapılır. Son olarak, üçüncü bir döngüde, üzerinde anlaştığımız hedef ve planlara göre ulusal yatırım bankası tarafından bütçeler tahsis edilir ve yerel katılımcı bütçeleme forumları bu bütçelerin tam olarak nasıl kullanılacağını belirler.

İnovasyon

Merkezi planlama, Sovyetler Birliği’nin en ileri bilim ve teknolojinin geliştirilmesine büyük yatırım yapmasını sağladı. Ulusal ve endüstriyel düzeydeki araştırma kuruluşları etkileyici atılımlar gerçekleştirdi. Bununla birlikte, inovasyon çabaları genellikle yetersiz hedeflenmişti ve sanayinin gerçek ihtiyaçlarını karşılamıyordu. Yenilikler prensipte faydalı olsa bile, şirketlerin bunları pratikte benimsemeleri için çok az teşvik vardı. Bir yanda araştırma konusunda uzmanlaşmış merkezi kuruluşlar ile diğer yanda üretim konusunda uzmanlaşmış dağınık şirketler arasındaki uçurumun kapatılması çok zordu.

Birçok ABD şirketi, yenilik yapma kabiliyetlerini sağlamak için piyasa rekabetine güvenmek yerine koordinasyon ve planlamanın potansiyel faydalarının farkındadır. Sosyalist bir mantık izleyerek, iş birimlerinden alınan vergiler yoluyla merkezi araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) tesislerini finanse etmektedirler. Bu, iç iş birimlerindeki inovasyon çabalarının tekrarlanmasını önler. Ayrıca araştırmanın, iş birimlerinin kendi yerel Ar-Ge departmanlarında yapmak isteyeceklerinden daha ileriye bakabilmesini sağlar. Ancak tıpkı Sovyetler Birliği’nde olduğu gibi uzmanlaşma, bu merkezi Ar-Ge biriminin genellikle iş birimlerinin ihtiyaçlarından uzak olduğu anlamına gelir: birimlerin ihtiyaç duymadığı, kullanamadığı veya kullanmak için çok az teşvike sahip olduğu konseptler geliştirir.

“Standartlar yukarıdan aşağıya dayatılmaz, uzman personel ve tabandaki çalışanlar tarafından ortaklaşa geliştirilirse, yaratıcılığı ve muhakemeyi kısıtlamak yerine destekleyecek şekilde tasarlanabilirler.”

Daha iyi yönetilen şirketler bu sorundan kaçınmanın yollarını bulmuşlardır. Yerel iş birimlerinden yönetim personelini merkezi Ar-Ge yönetimine dahil ederler. Merkezi Ar-Ge ekiplerinin inovasyon projelerinde iş birimi çalışanlarıyla işbirliği yapmasını sağlıyorlar. Ve bu projelere etkin bir şekilde katılabilmeleri için işletme birimlerindeki çalışanların becerilerini geliştirmeye yatırım yaparlar.

Sosyalist bir planlama sistemi böyle bir modeli uygulayarak inovasyonu önemli ölçüde hızlandırabilir. Demokratik olarak yönetilen, endüstri temelli ve bölgesel Ar-Ge merkezlerini finanse edecek, bu merkezlerin inovasyon çabalarında ilgili şirketlerle işbirliğini teşvik edecek ve herkesin katılabilmesi için tüm çalışan nüfusun inovasyon kapasitesini geliştirmeye yatırım yapacak bir politikanın yaratacağı ivmeyi hayal edin.

Sosyalizmde girişimcilik için genişletilmiş fırsatlar sayesinde inovasyon da hızlanacaktır. Plan hedeflerimizi gerçekleştirmek için yeni yollar önererek, işçi kooperatifleri olarak kurulan girişimci inisiyatifler, kamu yatırım bankalarından veya mevcut işletmelerden finansmana erişim sağlayabilir. Bu da mevcut risk sermayesi (ve “akbaba sermayesi”) sistemimizin inovasyon önünde yarattığı engelleri önemli ölçüde azaltacaktır.

Verimlilik

Sosyalizm, kapitalist rekabete kıyasla verimlilikte büyük bir artış vaat etmektedir. Sovyet planlamacılar, her işletmenin kendi prosedürlerine göre çalışmasına ve kendi bileşen ve modüler tasarımlarına güvenmesine izin vermek yerine, tüm ekonomi için en iyi uygulamaları ve en uygun tasarımları standartlaştırdı. Ancak işçiler prosedürlerin bu şekilde standartlaştırılmasını genellikle yabancılaştırıcı buldular ve bileşenlerin standartlaştırılması genellikle ucuz ama vasat ürünlerle sonuçlandı.

Birçok kapitalist şirket de verimlilik için standardizasyonun potansiyel faydalarının farkındadır. Aynı mantığı izleyerek, tüm iş birimleri için en iyi uygulamaları ve en uygun tasarımları standartlaştıran merkezi departmanlar oluştururlar. Ancak, Sovyetler Birliği’nde olduğu gibi, işçiler genellikle işlerinin düzene sokulmasına direnirken, iş birimleri de standartlaştırılmış bileşenlerin benimsenmesine direnir.

“En akıllı şirketler bireycilik ve kolektivizmin bir sentezini destekleyen kültürler ve ödül sistemleri yaratırlar.”

En akıllı şirketler bu zorluğun üstesinden, tabandaki çalışanları bu standardizasyon çabalarına dahil ederek gelmişlerdir. Standartlar yukarıdan aşağıya dayatılmayıp, teknik personel ve tabandaki personel tarafından işbirliği içinde geliştirildiğinde, yaratıcılığı ve muhakemeyi kısıtlamak yerine destekleyecek şekilde tasarlanabilirler. Sonuç olarak, zorlayıcı değil güçlendirici olarak deneyimlenirler.

Tüm ekonominin stratejik olarak yönetildiği sosyalist bir sistemde, tüm sektörlerde ve bölgelerde bileşenlerin ve en iyi uygulamaların standartlaştırılmasına yönelik benzer katılımcı çabalar sonucunda muazzam verimlilik kazanımları elde edilebilir (şaşırtıcı örnekler için buraya ve buraya bakın). Bu verimlilikleri çalışma saatlerini büyük ölçüde azaltmak ve çalışanlara kendilerini eğitmeleri ve ekonomiyi yöneten demokratik süreçlere katılmaları için zaman vermek için kullanırız.

Motivasyon

Sovyetler Birliği’ndeki sosyalist merkezi planlamanın ne işçileri ne de girişimcileri motive etmekte başarısız olduğu herkesçe bilinmektedir. Kolektivist değerler bir yere kadar: bireysel çaba ve yaratıcılık yeterince teşvik edilmezse hem verimlilik hem de yenilikçilik sekteye uğrar.

Büyük şirketlerimiz de benzer bir ikilemle karşı karşıyadır. Politika ve prosedürlere isteyerek uyacak kadar kolektivist çalışanlara ihtiyaçları vardır, ancak aynı zamanda farklı düşünmeyi ve yaratıcılığı teşvik edecek kadar bireysel çalışanlara da ihtiyaçları vardır. Bu ikilemin yaygın çözümü, rolleri uzmanlaştırmak, çoğu çalışanı uyumun daha önemli olduğu rutin görevlere yönlendirmek, ayrıcalıklı azınlığı ise yaratıcılığın daha önemli olduğu inovasyon görevleri üzerinde çalıştırmaktır. Ancak, bu kadar çok insanın yaratıcı becerilerini göz ardı etmenin maliyeti çok büyüktür (örneğin Gallup’un çalışanların yabancılaşmasının maliyeti üzerine yaptığı araştırmaya bakınız).

Bu nedenle en akıllı kuruluşlar, benim “birbirine bağlı bireycilik” olarak adlandırdığım bireycilik ve kolektivizmin bir sentezini destekleyen kültürler ve ödül sistemleri yaratırlar (bunun bir örneği burada). Çalışanlar, kuruluşun hedeflerine bireysel katkıları ve bunu yaparken başkalarıyla işbirliği yapma becerileri için onurlandırılabilir ve ödüllendirilebilir. Bireyler için ılımlı finansal ödüller, ekipler için ılımlı finansal ödüller ve bu çabalar için cömert jeton ödülleri ile eşleştirilir. Kuruluş, işgücü genelinde inovasyonu teşvik etmek için eğitim ve teşviklere yatırım yapmaktadır.

Sosyalistler olarak farklılaştırılmış mali teşviklere çok fazla önem vermek konusunda isteksiz olsak da, sosyalist bir ekonominin benzer bir politika izlemesini engelleyecek hiçbir şey yoktur. Ulusal düzeyde demokratik olarak seçilmiş konseylerimiz farklı emek kategorilerinin ücretlendirilmesi için genel bir politika belirleyebilir ve işletme düzeyindeki konseyler de tek tek işçilerin ücretlerini belirlemek için bu ilkelere dayanabilir. 21. yüzyıl sosyalizminin kültürü bireycilik ve kolektivizm arasındaki karşıtlığın üstesinden gelmelidir ve bu kapitalist şirketlerin bazılarının deneyimleri bize bunun mümkün olduğunu ve bunu nasıl yapabileceğimizi göstermektedir.

Sosyalizmin temelleri

Eğer sosyalizm kapitalizme göre bir ilerleme olacaksa, bu kısmen kapitalizmin, üretimin toplumsallaştırılmasının belki de en büyüğü olduğu kazanımları üzerine inşa edilebileceği için olacaktır.

Bu sosyalleşme sadece çarpıcı teknolojik ilerlemelere değil, aynı zamanda devasa, karmaşık işletmelerin yönetilmesine yönelik güçlü yeni tekniklere de yol açmıştır. Önde gelen şirketlerimizden bazıları tarafından geliştirilen stratejik yönetim teknikleri değerli bir mirastır.

Eleştirmenler, bu tekniklerin – tıpkı maddi teknolojideki benzerleri gibi – şu anda kapitalist sömürü ve tahakkümü desteklemek için geliştirildiğini ve kullanıldığını iddia etmekte kesinlikle haklıdır. Ancak demokratik sosyalizmin, bu teknik ve teknolojilerin altında yatan ilkeleri toplumumuzun ihtiyaçlarına uyarlayarak bunlardan hala çok fayda sağlayabileceği açıktır.

About Mustafa Aydın

Check Also

Ekim Devrimi ve günümüzün iki sorunu

Sevgili arkadaşım, Bu sorunları Ekim Devrimi’nin 100. yılında çok tartıştık. O polemiklere yeniden dönmek istemiyorum. …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com