Sessizlik Barış Değildir
Türkiye’de “barış” kavramı, yıllardır büyük ölçüde silahlı çatışmaların durması ya da güvenlik politikalarının esnemesi üzerinden tanımlanıyor. Ancak bu yaklaşım, barış kavramını daraltıyor ve onu gerçek toplumsal bağlamından koparıyor. Silahların susması elbette önemlidir; fakat çatışmanın yalnızca silahla yürütülen biçimi sona erdiğinde, bu hâl henüz bir barış değil, olsa olsa geçici bir sessizliktir. Gerçek barış, yalnızca bir güvenlik sorununun çözülmesi değil; aynı zamanda emekçi halk sınıflarının siyasal, ekonomik ve kültürel baskıdan kurtuluşunun adıdır.
Barışın Temeli: Eşitlik ve Adalet
Kapitalist düzenin ve onun siyasal uzantısı olan otoriter rejimlerin dayandığı temel, eşitsizliktir. Eşitsizlikler sadece etnik ya da kültürel düzeyde değil, sınıfsal düzeyde de derindir. Türkiye’de barışın önündeki en büyük engel, işte bu yapısal eşitsizliklerin rejim eliyle korunmasıdır. İşçiler düşük ücretlerle çalışırken, sendikalaşma girişimleri bastırılırken, tarım emekçileri köylerinden koparılırken, barıştan söz etmek mümkün değildir.
Barış, farklılıkların tanındığı, halkın yönetimde söz sahibi olduğu ve üretimin toplumsal ihtiyaçlara göre düzenlendiği bir düzenin ürünüdür. Bu anlamıyla barış, eşit yurttaşlık, toplumsal adalet ve halk egemenliği ile birlikte düşünülmelidir.
Otoriter Rejim: Sınıfsal Sessizliğin Garantörü
Bugün Türkiye’deki siyasal rejim, barışa karşı olan pozisyonunu yalnızca güvenlikçi politikalarıyla değil; aynı zamanda emekçilerin taleplerini bastırarak da sürdürmektedir. Otoriterleşme sadece ifade özgürlüğünü sınırlamakla kalmaz; aynı zamanda grevleri yasaklar, toplu sözleşmeleri engeller, örgütlü mücadeleyi kriminalize eder. Tüm bu saldırılar, aslında “sınıfsal bir sessizlik” yaratmaya yöneliktir.
Bu sessizlik, yalnızca siyasal muhalefetin değil; toplumsal adalet mücadelesinin de bastırılmasıdır. Barış, bu sessizlikte değil; emekçilerin sesinin duyulduğu, eşit hakların sağlandığı, halk sınıflarının örgütlü bir güç hâline geldiği koşullarda mümkündür.
Demokrasi ve Barış: Birbirinin Şartı
Barış ve demokrasi, birbirinden ayrı düşünülemez. Demokratik bir düzen, yalnızca seçme ve seçilme hakkıyla sınırlı değildir. Aynı zamanda tüm yurttaşların –sınıf, etnisite, inanç ya da cinsiyet fark etmeksizin– eşit şekilde temsil edildiği, kaynaklara erişimin adil biçimde sağlandığı ve halkın karar süreçlerine aktif biçimde katıldığı bir sistemdir. Bu düzene ulaşmadan, silahların susması, sadece yeni bir baskı biçiminin inşasına hizmet eder.
Sınıf Mücadelesi: Kalıcı Barışın Anahtarı
Türkiye’de emekçi sınıflar –işçiler, köylüler, gençler, kadınlar– kendi sınıf çıkarları temelinde birleşip rejimin otoriter yapısına karşı mücadele etmeden, ne barış kalıcılaşır, ne demokrasi kurumsallaşır. Barışı sadece etnik veya kültürel düzeyde düşünmek, onu sistemin içindeki çelişkilerden soyutlamak anlamına gelir. Oysa barış, bu çelişkilerin çözümünü; yani sınıf egemenliğine karşı halkın ortak örgütlü mücadelesini gerektirir.
