Sınıfa Karşı Sınıf
1919 Martında Bolşevik Partinin öncülüğünde dünya Komünist Partilerinin kuruluş, dönüşüm süreci olarak da anılan yeni bir Enternasyonal kurulur: Komintern olarak da anılan III.Enternasyonal. Kendini bölünerek tüketmiş, fraksiyonlara ayrılmış, Sosyalist ve Sosyal -Demokrat olarak kanatlara bölündükten sonra iyice işlevsiz kalmış II.Enternasyonal’in yerine kurulan Komintern, daha en baştan devrimi gerçekleştirmiş bir partinin sınıfsal temelli bir örgütlenmesi olmuştur. Özellikle Alman ve Fransız partilerinin 1.Dünya iç savaşı sırasında ulusal-milliyetçi bir tavırla, kendi egemen sınıflarının savaş yanlısı tutumlarının yanında yer alarak parlamentolarında, büyük çoğunlukla ‘Savaş Kredileri’ni destekleyici oy kullanmaları bu bölünmenin temelini oluşturmuştur. Bütün ülkelerin işçi sınıflarının savaşa karşı ortak bir anti-militarist tavır alarak mücadele hedeflerini kendi burjuvalarına yöneltmeleri çağrılarına karşı, her ülkenin işçi sınıflarını birbirine karşı kışkırtan böylesi ulusalcı bir tutum, Sosyalist ve Sosyal-demokrat partiler ve hareketler açısından çok temel bir bölünmenin gösterenidir.
Özellikle Almanya’da savaşa karşı tutum alan işçi sınıfının radikal unsurlarının düzenledikleri, yasa dışı ilan edilen bir gösteriye, Sosyal-Demokrat Emniyet Müdürü tarafından saldırıyla cevap verilmesi, 28 ölü ve Binin üzerinde tutuklama yapılması Sosyal-Demokratlar ile komünistler arasında tarihsel yarılmanın başlangıcı olmuş, komünistler Sosyal-Demokratları doğrudan burjuvazinin destekleyicisi, sınıf çıkarlarının ortaklaştığı Sosyal-Faşistler olarak nitelendirmeye başlamışlardır. Bu tarihsel yarılmada çok önemli bir duraktır ve uluslararası işçi sınıflarının içindeki bölünmeyibaşlatmıştır. Sınıfa Karşı Sınıf olarak kavramsallaştırılan bu deyim, işçi sınıfları üzerindeki temsili kendine maletmeanlayışı Sosyal-Demokratları daha fazla kendi burjuvazilerinin yanına itmiş, işçi sınıfı hareketleri bu süreçte ciddi güç kayıpları yaşamıştır.
Bu süreç 2. Dünya İç Savaşına kadar devam edecektir. 2. Dünya iç savaşı sırasında Komintern, ilk savaş sırasında alınan bu sekter taktik tutumun işçi sınıfı hareketlerini sınıf mücadelelerinde etkisizleştirdiğini, savaş karşıtı tutumda da yararlı olmadığı saptamasını yapar ve ‘Birleşik Cephe’ ve giderek ondan da daha geniş içeriğiyle ‘Halk Cephesi’ çağrılarını yapar. Genellikle Dimitrov’un çizdiği teorik çerçeve ile başlayan bu süreç ‘Burjuvazinin en gerici kesimini’ yalnız bırakacak en geniş ‘Halk Cephesi’ile, işçi sınıflarının tüm kesimlerini birleştirecek bir ‘Birleşik Cephe’nin mücadeleci gücünün faşizmin karşısında tek çare olabileceği düşüncesi etrafında şekillenmiştir. Bu tutumun gerçekten de en doğru tavır olduğu ama ‘Sınıfa karşı Sınıf’ taktiğinin zaman içinde işçi sınıflarının çeşitli fraksiyonları arasında yarattığı büyük güvensizliğin özellikle ‘Birleşik Cephe’ konusunda olumsuz etkilerinin olduğu, bu olumsuzluğun da faşizme karşı mücadeledeki eksiklikler anlamında ortaya çıktığı biliniyor.
Elimizde iki sınanmış taktik var, birincisi, 1.Dünya İç Savaşının sekter ‘sınıfa karşı Sınıf’ taktiği, ikincisi de, 1. Dünya İç Savaşı’nın ‘Birleşik ve Halk Cepheleri’ taktikleri. Birincisinin ikincisine yansıyan olumsuz mirası ile ikincisinin, sınıf anlayışını ve mücadelesini içinde eritme tehlikesi taşıyan cephe siyasetleri bize, günümüz için eşsiz bir deneyim birikimi sunuyor. Şunu belirtmek gerekiyor, bu iki taktik de bugünün siyasi anlayışları tarafından aynı güncellikte kullanılıyor. Kullanımlarındaki zamanlama ve içerik hataları bir yana, burada bizi asıl ilgilendiren bu iki taktikten sadece bir tanesinin sürekli ve tek doğru olarak dogmatik kullanımıdır. Kapitalistleşme ve birikim süreci hangi aşamada olursa olsun, rıza-otorite kullanımı hangi düzeyde olursa olsun nesnel süreçleri dikkate almayan anlayışlar tek bir taktiksel süreci dayatmakla politika yapma anlayışlarını sakatlamış oluyorlar. Bu tutum, bu taktiksel sınırlılık işçi sınıfı hareketlerinin ve partilerinin Stratejik İttifaklar anlayışlarını daraltan, onları kitlelerin toplumsal-sınıfsal mücadelelerinin dışına atan bir sonuç veriyor. Çok sayıda partinin, çok sayıda mücadele hedefleri ile bölünmesi ve sadece kadro hareketlerine dönüşmelerinin nedenlerini burada aramak gerekiyor. En geniş mücadele hedefi ile ittifaklar-birliktelikler anlayışını hakim kılan, parti yapılarının klasikleşmiş örgütlenme biçimleri dışında ‘yeniden üretilmesini’ sağlayan, ideolojik içeriği bu hedef üzerine kuran, dar sol birliktelikler ile yetinmeyen, ve bunu da es geçmeyen, ve en geniş sol ve demokratik ittifaklara da gerekli değeri veren, bunu yaparken de her zaman küresel bir enternasyonal çizgiyi değerlendirensınıf hareketleri başarılı olacaktır.
Bu anlayış çerçevesinde ‘İlerici Enternasyonal’ kuruluşuna destek olmayı, Demokratik sol görevler açısından değerli görüyorum. Sınıf görevlerini unutmadan, sınıf tutumu ile demokratik tutumu uyumlulaştıran eleştirel küresel bir eylemlilik, Türkiye sol hareketine çok şey katabilir. Belki de ek olarak bizi enternasyonal mücadelenin çok çeşitliliği yönünde zenginleştirebilir.
Ferruh E.
