DEMOKRASİ BLOKU, ÜÇÜNCÜ YOL VE TÜRKİYE’NİN GELECEĞİ M. TAŞ

Türkiye siyasetinin kırılgan ve dalgalı yapısı, toplumsal muhalefet güçlerinin önüne defalarca “ittifak” sorusunu koymuştur. Özellikle 2015 sonrasında kurumsallaşan otoriterleşme süreci, demokrasi güçlerinin asgari müşterekler temelinde bir araya gelmesini neredeyse zorunlu kılmıştır. Bu çerçevede, CHP, DEM Parti ve sosyalist sol çevreler arasında tarihsel bir ittifak olasılığı yeniden gündeme gelmiştir. Ancak bu sorunun yanıtı, sadece güncel politik manevralarda değil, aynı zamanda Türkiye solunun ve muhalefetinin tarihsel deneyimlerinde aranmalıdır.

Tarihsel Arka Plan: Farklı Yönlerden Aynı Düzleme

Cumhuriyet’in kurucu partisi olan CHP, uzun yıllar boyunca devletin resmi ideolojisini ve merkezî otoriter yapısını temsil etti. Tek parti döneminin mirası, özellikle Kürt meselesine ilişkin tutumda kalıcı izler bıraktı. 1970’lerde Bülent Ecevit’in “ortanın solu” açılımı, emekçi sınıflarla ve kısmen sosyalist çevrelerle bir yakınlaşma yaratsa da, bu yönelim hiçbir zaman Kürt halkının kolektif haklarını tanıyan bir demokratik dönüşüm programıyla tamamlanmadı.

Kürt siyasal hareketi ise 1990’lardan itibaren Türkiye’nin demokratikleşme mücadelesinde merkezi bir aktör hâline geldi. HDP döneminde sosyalist solun pek çok bileşeniyle birlikte hareket etti. Ancak bu birliktelikler çoğu zaman seçim odaklı geçici ittifaklarla sınırlı kaldı; ortak bir siyasal program ve kalıcı örgütsel çerçeve oluşturulamadı.

Sosyalist solun tarihi ise bu iki güçle hep mesafeli ve çelişkili ilişkilerle örülüdür. 1970’lerde CHP ile “demokratik cephe” fikrini savunan çevrelerle, onu sistem içi bir güç olarak mahkûm eden gruplar arasındaki ayrım belirgindir. Kürt hareketiyle kurulan ilişkiler ise ağırlıklı olarak 1990’lar sonrasında şekillenmiş; bu yakınlaşmalar çoğunlukla eylem düzeyinde kalmıştır.

Olası Bir İttifakın Dört Temel Ayağı

Üç büyük aktör (CHP, DEM, sosyalist sol) arasında tarihsel bir ittifak, aşağıdaki dört eksende bir ortak zemin oluşturulabildiği ölçüde mümkündür:

  1. Demokratikleşme ve Hukukun Üstünlüğü: Yargı bağımsızlığı, ifade özgürlüğü, yerel yönetim özerkliği ve kuvvetler ayrılığı gibi ilkelerde buluşmak, halkın geniş kesimlerinin özlemlerini de yansıtan asgari bir çerçeve sunar.
  2. Kürt Sorunu ve Barış Politikası: CHP’nin bu konuda muğlak tutumlarını terk ederek açık ve ilkeli bir barış perspektifi benimsemesi, DEM’in ise Türkiye halklarıyla daha organik bağlar kurması gerekir. Sosyalist sol burada “arabulucu” değil, açık bir taraf olarak sürece müdahil olmalıdır.
  3. Emek ve Sosyal Adalet: Asgari ücret, sendikal haklar, sosyal güvenlik gibi talepler; hem CHP’nin geleneksel seçmen tabanı hem de Kürt emekçileriyle buluşabilecek bir mücadele hattı yaratabilir.
  4. Laiklik ve Antifaşist Mücadele: Diyanet’in siyasal güce dönüştüğü, paramiliter yapıların palazlandığı bir dönemde; seküler, özgürlükçü ve antifaşist bir çizginin inşası yaşamsal önemdedir.

Mevcut Üç Blok ve Politik Düğümler

Bugün bu üç akımın yukarıdaki hedefler doğrultusunda birleşmesi hâlâ uzak bir ihtimaldir. Ancak sahada, özellikle sokakta ve eylem düzeyinde yaşanan yakınlaşmalar, üç ana bloğun fiilî olarak şekillenmesine yol açmıştır:

  • Birinci Blok, CHP’nin öncülük ettiği ve merkez sağdan sola çeşitli demokrat kesimleri bir araya getirmeye çalışan oluşumdur. Ancak bu birliktelik, “Türkiye İttifakı”, “Demokrasi İttifakı” veya “Kent Uzlaşısı” gibi isimlerle anılsa da, henüz kalıcı, programatik bir ittifaka dönüşememiştir. Altılı Masa deneyiminin başarısızlığı bu çabanın üzerinde bir gölge olarak durmaktadır.
  • İkinci Blok, sosyalist solun çeşitli birleşenlerinden oluşan eylem ittifakıdır. TİP, Sol Parti, EMEP gibi yapılar meydanlarda ortak tutum alabilmekte, ancak kalıcı, programatik ve örgütsel bir anti-faşist cephe inşa etmede zorluk yaşamaktadırlar.
  • Üçüncü Blok, DEM Parti’nin inisiyatifiyle oluşan ve “Barış ve Demokratik Toplum” adıyla anılan çevrelerden müteşekkil alternatif bir yoldur. Bu blok, ne mevcut muhalefete ne de iktidara angaje olmadan, “Üçüncü Yol” adını verdiği bağımsız bir hat izlemektedir.

Ancak, otoriterliğin derinleştiği bir konjonktürde bu tür “alternatif yol” arayışlarının, anti-faşist ortak zemini zayıflatma riski taşıdığı da unutulmamalıdır. Demokrasi, barış ve halkların eşitliği, parçalı ve dağınık ittifak modelleriyle değil; ilkesel birlik ve ortak mücadeleyle güçlenebilir.

Üçüncü Yolun Sınırları ve İmkânları

Erdoğan rejimi, “Terörsüz Türkiye” söylemiyle muhalefeti parçalamaya çalışmakta; bir yandan DEM Parti ile diyalog zemini ararken, öte yandan CHP ve sosyalist sol güçlere baskıyı artırmaktadır. Öcalan’ın çabalarıyla PKK’nin silah bırakması ve kendini feshetmesi, kısa vadeli bir avantaj sağlasa da, bu sürecin rejim lehine kalıcılaşması, ancak DEM’in iktidar çizgisine yaklaşmasıyla mümkün olur. Böyle bir gelişme ise barışa ve demokrasiye hizmet etmekten uzak, tersine onları daha da zayıflatıcı bir rol oynayabilir.

Bu noktada Öcalan’ın önerdiği “Üçüncü Yol” stratejisi, ancak rejimin çizdiği sınırları aşacak bir mücadele ekseniyle anlam kazanabilir. DEM Parti, hem bu hattı koruyup hem de diğer iki muhalefet bloku ile asgari müştereklerde birleşebilirse, demokratik bir çözüm süreci yeniden inşa edilebilir.

Tarihsel Sorumluluk ve Stratejik Zorunluluk

Tarihsel bir ittifak, günübirlik seçim pazarlıklarıyla değil, ortak ilkeler ve güvene dayalı bir siyasal programla kurulabilir. Sosyalist solun rolü, yalnızca eleştirel bir gözle süreci izlemek değil; aynı zamanda birleştirici, dönüştürücü ve ön açıcı bir irade ortaya koymaktır.

Bugün “Üçüncü Yol”, yalnızca taktiksel bir tercih değil; aynı zamanda üç gücün tarihsel sorumluluklarını ve sınırlılıklarını gözeten bir stratejik zorunluluk olarak değerlendirilebilir. Yeni bir demokratik cephe, ancak eşitlikçi, çoğulcu ve halkçı bir siyasal zemin üzerinde inşa edilebilir. Bu cephede:

  • CHP, geçmişiyle hesaplaşarak dönüşmesi;
  • DEM Parti, çoğulcu bir halk hareketini hedeflemesi;
  • Sosyalist sol ise örgütlü halk gücünü yeniden inşa etmesi.

Bu tarihsel olanak, ancak ortak mücadele iradesiyle gerçek bir güce dönüşebilir.

About Mehmet Tas

Check Also

Ekim Devrimi ve günümüzün iki sorunu

Sevgili arkadaşım, Bu sorunları Ekim Devrimi’nin 100. yılında çok tartıştık. O polemiklere yeniden dönmek istemiyorum. …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com