BARIŞIN VE ROJAVA’NIN KARŞILAŞTIĞI ZORLUKLAR-M. Taş

Türkiye’de yürütülen barış süreci ile Suriye’nin kuzeyinde fiilen inşa edilen Rojava Özerk Yönetimi arasındaki bağ giderek daha belirleyici hale gelmektedir. Türkiye’de “Barış, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu”nun çabaları, Kürt sorununun demokratik çözümü ve ülkenin demokratikleşmesi açısından önemli bir imkân sunmuş olsa da, Erdoğan yönetiminin otoriter yönelimi ve devlet içi güç dengeleri sürecin önünde temel engeller oluşturmaktadır.

Kürt Sorunu ve Bölgesel Çerçeve

Kürt sorunu, modern Ortadoğu’nun en uzun soluklu ve karmaşık krizlerinden biridir. PKK’nın silah bırakmasının ardından kurulan Komisyon, sivil siyasetin inisiyatifinde yeni bir çözüm arayışı olarak ortaya çıktı. Ancak bu süreç yalnızca Türkiye iç siyasetine değil, aynı zamanda Suriye’deki Rojava deneyimine de sıkı sıkıya bağlıdır. Dolayısıyla barış, hem içsel dinamiklerin hem de bölgesel güç mücadelelerinin kesişiminde ilerlemektedir.

Erdoğan Yönetimi ve Rojava Karşıtlığı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, barış sürecini demokratikleşmenin bir aracı olarak değil, Kürtleri teslim almanın bir yöntemi olarak kurgulamaktadır. Komisyonun ve Abdullah Öcalan’ın rolü, Kürtleri Şam’daki gayrimeşru Al Şara yönetimiyle uzlaşmaya zorlamak için kullanılmaktadır. Oysa tekçi, din referanslı ve otoriter HTŞ çizgisiyle seküler, çoğulcu ve demokratik Rojava yönetimi arasında federasyon ya da özerklik dışında gerçekçi bir uzlaşma zemini bulunmamaktadır. Bu nedenle Rojava, Erdoğan açısından yalnızca bir “güvenlik meselesi” değil, aynı zamanda Türkiye’nin otoriter yeniden yapılanmasının da asli bir bileşenidir. Stratejik hedef açıktır: Rojava Özerk Yönetimi’nin tasfiyesi.

HTŞ, Türk Ordusu ve Uluslararası Boyut

HTŞ’nin Rojava’ya yönelik saldırıları, Türk ordusunun doğrudan desteğiyle yürütülmektedir. Ankara, bu saldırılara hem askeri planlama hem de hava desteği sunmakta; HTŞ lideri Colani ise Türkiye’nin himayesinde bölgesel bir aktör gibi hareket etmektedir. Batılı devletler ise, uluslararası hukuk açısından suçlu sayılan aktörleri meşrulaştırarak çıkar temelli bir yaklaşım sergilemektedir. Erdoğan’ın ABD Başkanı Trump ile yaptığı görüşmelerin Rojava’ya yönelik yeni saldırıların pazarlık konusu haline gelmesi, uluslararası düzenin bu çıkarcı işleyişini açıkça ortaya koymaktadır.

Kürt Hareketi İçindeki Çelişkiler

Kürt hareketi içinde farklı eğilimler mevcuttur: bir yanda “devletsiz özgürlük” ve demokratik konfederalizm çizgisi, diğer yanda devletleşme, federasyon ya da konfederasyon talepleri. PKK’nın yarım yüzyıla yaklaşan mücadelesi ve uluslararası deneyimler, şu sonucu göstermektedir:

Devletleşme, teorik olarak güçlü bir özgürleşme biçimi gibi görünse de, mevcut jeopolitik koşullar içinde gerçekçi değildir.

Devletsiz demokratik özerklik, hem Rojava hem de Irak Kürdistanı deneyimlerinin gösterdiği üzere daha esnek ve uygulanabilir bir modeldir. Ancak bu model de dış müdahalelere ve devlet baskısına karşı savunmasızdır.

Dolayısıyla bugün için en gerçekçi yol, sürekli savunulması ve güçlendirilmesi gereken devletsiz demokratik özerklik modelidir. Bu, nihai çözüm değil, ama Kürt halkı ve bölge halkları için ilerletici bir ara yoldur.

Sol, İşçi Sınıfı ve Demokratik Özerklik

Demokratik özerklik fikri, Kürt hareketi ile sosyalist-emekçi hareketin kesişim zeminini güçlendirmektedir. Sol, demokrasiyi yalnızca parlamenter alanda değil, yerel meclisler, öz-yönetimler ve taban örgütlenmeleri üzerinden inşa ettiğinde, işçi sınıfının çok kimlikli ve heterojen yapısını da kapsayabilir. Bu, Kürt hareketinin geliştirdiği özyönetim deneyimleriyle birleşerek halkların demokratik hegemonyasının inşasını mümkün kılar.

Böylece işçi sınıfı mücadelesi ile ulusal özgürlük mücadelesi arasındaki tarihsel bağ yeniden kurulabilir. Sosyalist hareket, demokratik özerkliği yalnızca Kürt halkının değil, tüm ezilenlerin ortak kazanımı olarak kavradığında, bu modele hem sınıfsal derinlik hem de siyasi güvence kazandırır. Özerklik, bu anlamda devlet-dışı bir toplumsal iktidar biçimi olarak, kapitalist modernitenin merkezîleşmiş ve homojenleştirici devlet aygıtına karşı çoğulcu, dayanışmacı ve özgürlükçü bir karşı-hakimiyet alanı inşa eder.

Türkiye’nin İç Dinamikleri: CHP, DEM Parti ve İktidarın Baskısı

Türkiye’deki barış süreci, devlet içi güç dengelerinin mücadelesinden bağımsız değildir. CHP’ye yönelik baskılar, tutuklamalar ve kayyum politikaları bu mücadelenin parçasıdır. Erdoğan, “Kent Uzlaşısı” ile yerel seçimlerde CHP ve DEM Parti arasında gelişen işbirliğinden rahatsızdır ve CHP’nin komisyondan çekilmesini istemektedir.

103 yıllık tarihinde ilk kez CHP bu denli doğrudan bir devlet baskısıyla karşı karşıyadır. Parti tabanının otoriter politikalara karşı gösterdiği direnç, Türkiye’deki demokratik potansiyelin varlığına işaret etmektedir. CHP ile DEM Parti arasındaki dayanışma yalnızca Türkiye’nin demokratik geleceği açısından değil, aynı zamanda Kürt halk hareketinin güçlenmesi bakımından da stratejik bir önem taşımaktadır.

—

Rojava’nın statüsü, yalnızca Suriye’deki dengeleri değil, Türkiye’deki barış sürecinin de kaderini belirlemektedir. Komisyonun birlik içinde çalışmaya devam etmesi elzemdir; ancak kalıcı çözüm, yeni bir siyasal düzen içinde Kürt halkının yasal haklarının güvence altına alınmasıyla mümkündür.

Rojava’nın kalıcı bir statü kazanması, yalnızca Kürtlerin değil, tüm bölge halklarının ortak kazanımı olacaktır. Barış ve demokrasi, ulusal hakların tanınması ve bölgesel dayanışmanın güçlendirilmesiyle hayat bulabilir.

About Mehmet Tas

Check Also

Ekim Devrimi ve günümüzün iki sorunu

Sevgili arkadaşım, Bu sorunları Ekim Devrimi’nin 100. yılında çok tartıştık. O polemiklere yeniden dönmek istemiyorum. …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com