John Bellamy Foster
(7) Ekolojik sürdürülebilirlik kavramının yaşam topluluğu konseptine dahil edilmesi Şi Cinping’in “Ekolojik Medeniyet Düşüncesinde” örneklendirilmiştir.
Xi, “altın dağlar” ve “yeşil dağlar” arasında seçim yapmak zorunda kalırsak, “berrak suların ve yemyeşil dağların paha biçilmez varlıklar olduğunu” kabul ederek yeşil dağları seçmemiz gerektiğini belirtti. Marksist materyalist bir ekolojik yaklaşımı benimseyen Xi, ekolojinin “kamu refahının en kapsayıcı biçimi” olduğunu savundu. Friedrich Engels’in doğanın “intikamı” düşüncesini hatırlatan Xi, “doğaya verdiğimiz zarar ne olursa olsun, eninde sonunda bizden hesap sormak için geri dönecektir” dedi. Ayrıca doğa sorununun salt maddi sürdürülebilirliğin ötesine geçtiğini, “Güzel Çin” kavramında olduğu gibi estetiği de kapsadığını vurguladı. 10
Bu şekilde ekolojik medeniyet kavramının bir yaşam topluluğu olarak kavramsallaştırılması genişletilir ve kitle çizgisinin yenilenmesi yoluyla kolektif işçi açısından daha geniş bir toplumsal anlam kazanır.
(8) Marx, kapitalizmin metabolik bozulmaya yol açarak doğayı çalmasının, uygarlığın doğal veya ekolojik temelinin zayıflamasına yol açtığını ileri sürmüştür.
Bu, metabolik ilişkinin yeniden kurulmasının gerekli olduğu anlamına gelir ki bu da ancak sosyalizmde mümkündür. Dünya gezegensel bir ekolojik krizin ortasındayken, bu tür bir restorasyon, nükleer tehdit kadar insanlığın geleceğini belirlemede birincil öneme sahiptir.
Aşırı kapasite ile karakterize edilen zengin ülkelerde bu durum, küçülme sorununu gündeme getiriyor. Tüm insanlık için, sürdürülebilir insani gelişime ve nihai olarak tam sosyalizm çerçevesinde ekolojik medeniyet sorununu gündeme getiriyor.
(9) Marx, sürdürülebilir insani gelişme vizyonuna sahip olmasına rağmen, on dokuzuncu yüzyıl sosyalizminde küçülme kavramı mevcut değildi. Marksist bir perspektifle bakıldığında birikimin gerçekleşmesine olanak tanımayan ekonomik küçülme süreci, tekelci emperyalizmin irrasyonel sisteminde ve onun aşırı birikim krizleri karşısında bir alternatif olarak tam anlamını kazanır.
Bu nedenle, dünya sisteminin merkezinde yer alan tekelci kapitalist ülkelerde ekolojiye yönelik herhangi bir kararlı adım, kapitalizm/emperyalizm yapılarından uzaklaşmayı gerektirir. 12 Aynı zamanda büyük tekelci emperyalist kapitalist olan zengin ülkeler, bir bütün olarak insanlığa genelleştirildiğinde Dünya’nın dayanabileceği sınırları üç veya dört kat kadar aşan ekolojik ayak izleri ile ekolojik olarak çevresel aşırılıkla karakterize edilebilir.
Bu devasa ekolojik ayak izleri, ekonomik ve ekolojik emperyalizmi yansıtıyor. Dolayısıyla, küresel insanlık perspektifinden bakıldığında bu ülkeler, kişi başına düşen enerji tüketimlerini, kaynak kullanımlarını ve karbon emisyonlarını önemli ölçüde ve orantısız bir şekilde düşürmeli, aynı zamanda dünyanın geri kalanından net servet gasplarını da azaltmalıdırlar.
Tekelci kapitalizmin bir finansal birikim aracı olarak muazzam bir ekonomik savurganlığı teşvik ettiği, yapay yoksulluk yarattığı ve astronomik eşitsizlik seviyeleri sergilediği, bir avuç bireyin nüfusun yarısından daha fazla servete sahip olduğu göz önüne alındığında, planlı bir küçülme stratejisi, işçi sınıfının çoğunluğu için ekonomik ve sosyal anlamda çarpıcı bir iyileşmenin ve doğa ile uyumun garantisi olabilir. 13
(10) Dünyanın tüm ülkelerinde, gezegensel ekolojik kriz hem üretici güçleri hem de toplumsal ilişkileri kucaklayan bir ekolojik devrimi gerektirmektedir.
Her durumda, bu, genelleşmiş tekelci kapitalizm ve emperyalizm ile çatışma içinde çevre proletaryasının gelişmesi anlamına gelir. Çin’de ve diğer bazı devrim sonrası ülkelerde bu, eko-devrimci bir kitle çizgisi ve halihazırda var olan komünal ve kolektif yapılara dayanan sürdürülebilir bir toplumun inşası yoluyla başarılabilir. Küresel Güney’deki çoğu ülke için, sürdürülebilir insani gelişme, emperyal değerler sisteminden ayrılmayı ve insanın hayatta kalmasını ve sürdürülebilir bir insani gelişme toplumunun planlı bir şekilde yaratılmasını amaçlayan bir çevre proletaryasının devrimci eylemini gerektirir.
Küresel Kuzey’de ekolojik devrim, emperyalizmin yok edilmesini ve insanlığın bir bütün olarak küresel dayanışma sürecinde eşitlikçi bir temelde yeniden birleştirilmesini gerektirir. Ekolojik ayak izleri gezegenin her yerinde eşitlenmelidir. Ekolojik varoluşun temelleri yoksul ülkelerde sarsıldığında, zengin ülkelerdeki hiçbir çalışma ekolojik olamaz.
– John Bellamy Foster, Observatorio de la Crisis (kriz gözlemevi), 13 Ocak 2025
Notlar
- ↩ Bu hikayenin tartışması için bakınız John Bellamy Foster, Ekolojinin Diyalektiği (New York: Monthly Review Press, 2023), 161–66.
- ↩ Karl Marx, İlk Yazılar (Londra: Penguin, 1974), 356; István Mészáros, Marx’ın Yabancılaşma Teorisi (Londra: Merlin Press, 1975), 162-65; John Bellamy Foster, Kaderin Bağlarını Kırmak: Epikuros ve Marx (New York: Monthly Review Press, yakında çıkacak, 2025).
- ↩ Joseph Needham, Dört Denizin İçinde: Doğu ve Batı’nın Diyaloğu (Toronto: University of Toronto Press, 1969), 27, 66–68, 93–97, 212; Samir Amin, Avrupa merkezcilik (New York: Monthly Review Press, 2009), 13, 22, 108–11, 212–13; Foster, Ekolojinin Diyalektiği, 171–74.
- ↩ Bkz. Chen Yiwen, “Çin’de Marksist Ekoloji: Marksist Ekolojiden Sosyalist Eko-Uygarlık Teorisine,” Monthly Review 76, no. 5 (Ekim 2024): 32–46; Zhihe Wang, Huili He ve Meijun Fan, “Çin’de Ekolojik Medeniyet Tartışması: Ekolojik Marksizmin ve Yapıcı Postmodernizmin Rolü – Mevzuatın Çıkmazının Ötesinde“, Monthly Review 66, no. 6 (Kasım 2014): 37–59.
- ↩ Chen Yiwen, “Çin’de Marksist Ekoloji”, 41-42; John Bellamy Foster, Brett Clark ve Richard York, Ekolojik Yarık (New York: Monthly Review Press, 2010), 41–43, 253–58.
- ↩ Chen Xueming, Ekolojik Kriz ve Sermayenin Mantığı (Boston: Brill, 2017), 467–72, 566–70.
- ↩ Chen Yiwen, “Çin’de Marksist Ekoloji”, 41-43; Foster, Ekolojinin Diyalektiği, 13.
- ↩ Aldo Leopold,Kum İlçesi Almanak(New York: Oxford Üniversitesi Yayınları, 1949), viii; John Bellamy Foster,Kapitalizme karşı ekoloji(New York: Aylık İnceleme Yayınları, 2002), 86–87.
- ↩ Karl Marx, Kapital, cilt 3 (Londra: Penguin, 1981), 911.
- ↩ Chen Yiwen, “Çin’de Marksist Ekoloji”, 42-43; Xi Jinping, Çin’in Yönetişimi (Pekin: Yabancı Diller Basını, 2020), 3, 6, 20, 25, 54, 417–24.
- ↩ Karl Marx, Kapital, cilt 1 (Londra: Penguin, 1976), 637–78; John Bellamy Foster ve Brett Clark, Doğa Hırsızlığı (New York: Monthly Review Press, 2000), 12–13.
- ↩ Paul Burkett, “Marx’ın Sürdürülebilir İnsani Gelişme Vizyonu“, Monthly Review 57, no. 5 (Ekim 2005): 34-62; Brian M. Napoletano, ” Karl Marx Bir Küçülme Komünisti miydi? “, Aylık İnceleme 76, no. 2 (Haziran 2024): 9–36.
- ↩ John Bellamy Foster, “Planlı Küçülme: Ekososyalizm ve Sürdürülebilir İnsani Gelişme,” Monthly Review 75, no. 3 (Temmuz-Ağustos 2023): 1–29.
*Bu, 20 Ekim 2024’te Pekin Üniversitesi’nde düzenlenen “Değişen Dünyada Çin’in Eko-Uygarlık İlerlemesi” konulu Uluslararası Sempozyum’da (web üzerinden) sunulan bir konuşmadır.
