YENİ BİR DEVRİMCİ KUŞAK İÇİN (1)-Mehmet Taş

Türkiye’de ve dünyada Marksist solun yaşadığı kriz, yalnızca örgütsel dağınıklığın değil, aynı zamanda teori ile pratik arasındaki bağı kuran “kayıp halkanın” uzun süredir bulunamamasının bir sonucudur. Amacımız, bu halkayı yeniden örmeye ve yeni bir devrimci kuşağın oluşumuna mütevazı bir katkı sunmaya devam etmektir. Bu doğrultuda, tarihi TKP geleneğinden TİP ve EMEP’e, Sol Parti’den bağımsız sosyalistlere; Kürt hareketi ve diğer toplumsal mücadele dinamiklerine kadar uzanan geniş devrimci damarı besleyecek, ilerici kadroların teorik birikimini güçlendirecek yazılar üretmeyi sürdüreceğiz.

Amacımız yalnızca politik bir ittifak fikrini güçlendirmek değil. İşçi sınıfı, kadın özgürlük hareketi, Kürt halkının demokratik mücadelesi ve ekolojik direniş gibi dört temel toplumsal dinamiği sürükleyen güçlerin ortak deneyimleri, komünist ütopyanın bugünkü biçimlerini de yeniden kuruyor. Teori-pratik ilişkisinin diyalektik devinimi, bu ütopyaya yeni renkler kazandırırken bize yeni bir gelecek tahayyülünün kapısını aralıyor.

Ütopya: Yaklaşınca Uzaklaşan Ufuk

Komünist ütopya sabit bir nokta değil; yaklaştıkça değişen, dönüştüğümüz ölçüde dönüşen tarihsel bir ufuktur. Marks döneminde tasarlanan ütopya, 20. yüzyılın başında Ekim Devrimi ile devletçi sosyalizm pratiğine dönüştürülmek istendi — ama eksik kaldı. Bugün, bilimsel-teknolojik devrimin 5.0 aşamasında, toplumun maddi ve kültürel örgütlenmesi bambaşka bir düzleme geçmiş durumda. Dolayısıyla ütopyanın bugünkü izdüşümü de geçmişin kopyası olamaz.

Adalet, demokrasi, özgürlük, barış, doğanın korunması ve sömürüsüz bir dünya hayali, bizi hâlâ bu ufka doğru itiyor. Ama önce, geride bıraktığımız deneyimleri dürüstçe değerlendirmemiz gerekiyor.

Başarısız Deneyimlerden Çıkan Dersler

  1. Devletçi Sosyalizmin Çöküşü

20.yüzyılın devletçi sosyalist modeli ciddi zaaflar taşıyordu. Sovyetler Birliği ve Doğu Avrupa’da çöktü; Çin, Küba ve Vietnam’da ise farklı formlarda yaşamaya devam ediyor. Küba ve Vietnam ağır ekonomik krizlerle boğuşuyor. Bu dramatik sonuçların temelinde, ütopyayla gerçeği birbirine bağlayan teorik-pratik halkaların kopması yatıyor.

  1. Kapitalist Metropollerdeki Solun Çözülüşü

Batı’daki komünist ve ML örgütlerin zayıflığı, dogmatizm, sendikalist dar bakış ve ekonomist indirgemecilikten besleniyor. Teoriyi donduran ve diyalektiği reddeden bu siyaset tarzı, onları toplumsal mücadelenin dışına itti.

  1. Güney Avrupa’da Reformizmin Çöküşü

Syriza ve Podemos gibi post-Marksist hareketler, komünist kimliği terk ederek sol liberalizme savruldu. Sonuç: ideolojik boşluk, politik belirsizlik ve hızla eriyen toplumsal destek. Ütopyanın reddi, siyasal vizyonun kaybolması anlamına geldi.

  1. Latin Amerika’nın Yarım Kalan Deneyi

Yüzyılın başında ilerici hükümetler emekçilerin yaşam düzeyini yükseltti, bir on yıl boyunca istikrar sağladı. Ancak demokratik yoldan daha radikal dönüşümlere yönelmediklerinde sağ yeniden toparlandı. Bugün birçok ülkede başkanlıklar kazanılsa da parlamentolardaki güç kayıpları nedeniyle ilerici programlar uygulanamıyor, hareket meşruiyet kriziyle yüz yüze geliyor.
Latin Amerika solu, tarihsel olarak ilk kez “demokrasiyi koruyarak demokratik sosyalizme doğru ilerleme” deneyimini yaşıyor — bu nedenle teori-pratik ilişkisi burada da krizli.

  1. Türkiye’de Solun Derin Gerileyişi

Türkiye’de Marksist sol bugün tarihsel olarak en dezavantajlı konumlarından birinde bulunuyor. TİP dışında seçimlere girebilecek düzeyde örgütsel kapasiteye sahip bir yapı görünmüyor; kendini komünist olarak tanımlayan yaklaşık on üç partinin toplam oy oranı ise hâlâ yüzde bir civarında seyrediyor. Kürt özgürlük hareketi, geniş sol kesimleri, kadınları ve işçi sınıfını harekete geçirecek birleşik bir çekim merkezi oluşturmakta zorlanıyor; toplumsal muhalefetin farklı dinamiklerini ortak bir hatta toparlamada yetersiz kalıyor.

Solun bütünleşmesi için geçmişte ortaya çıkan tarihsel fırsatlar defalarca heba edildi. Oysa yakınlaşma, ortak mücadele deneyimleri ve örgütsel pratikler olmadan gerçek bir teorik yenilenmenin gerçekleşmesi de mümkün değil.

Kayıp Halka: Ütopyayı Ne Reddetmek Ne De Donmuş Bir Kalıba Hapsetmek

Bugün klasik Marksizmin skolastik biçimi de post-Marksist liberalizm de tarih sahnesinden çekiliyor.
Komünist ütopyayı bağnazca savunanlar da onu belirsiz bir tarihe erteleyip hiç söz etmeyenler de toplumsal karşılık bulamıyor.

Ütopyanın gerçekleşmesinin zorluğunu, yolun çetinliğini, varılan hedeflerin yanlış çıkabileceğini açık yüreklilikle paylaşmak gerekiyor. Çünkü devrimci politika, yığınların bilinçli katılımı olmadan ilerleyemez.

Teori ile pratiği birbirine bağlayan halka, tam da bu açıklıkta, bu özeleştiride ve bu cesaretli kolektif arayışta yatıyor.

Birlik, Yenilenme ve Yeni Bir Komünist Ufuk

Bugün ihtiyaç duyduğumuz şey, ütopyayı yeniden kurmak değil genişletmek ve ona giden yolu yeniden düşünmek.
Bunun için:

  • Marksist solun tüm bileşenleri arasında yakınlaşma,
  • toplumsal dört ana dinamiğin ortak kavramlar üretmesi,
  • militan bir demokrasi perspektifi,
  • uluslararası teorik birikimle yerel deneyimlerin diyalektiği,
  • ve yeni koşullarda yeni bir komünist vizyonun inşası

gerekiyor.

Biz bu çabaya katkı sunmak için yazmaya, tartışmaya ve kolektif aklın ete kemiğe bürünmesine hizmet etmeye devam edeceğiz.

Devam edecek

YENİ BİR DEVRİMCİ KUŞAK İÇİN (2)

About Mehmet Tas

Check Also

Ekim Devrimi ve günümüzün iki sorunu

Sevgili arkadaşım, Bu sorunları Ekim Devrimi’nin 100. yılında çok tartıştık. O polemiklere yeniden dönmek istemiyorum. …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com