Uzun zamandır, çalışanlar yapay zeka ve robotların işlerini ellerinden alacağı endişesini taşıyorlar. Yönetimde uygulamaya konulan algoritmik sistemlerdeki değişime daha az ilgi gösteriyorlar. Eskisinden çok farklı otoriter ve sömürücü işyerlerinin yaratıldığının farkında değiller.
Taksi şoförleri ve Garsonlar, Amazon işçileri ve McDonald’da çalışan kasiyerler, yeni teknolojilerin çalışma koşullarını bozduğundan endişe içindeler. Bilgisayarlarla karar vermenin kendilerine yönelik tehdit olarak görüyorlar.
Ancak Ağustos ayında yayınevi Verso’dan çıkacak olan Cyberboss: The Rise of Algorithmic Management and the New Struggle for Control at Work (Siber Patron: Algoritmik Yönetimin Yükselişi ve İş Yerinde Kontrol İçin Yeni Mücadele) adlı kitabında , akademisyen Craig Gent, insanların işyerinde yeni teknolojinin en zararlı yönlerini anlamakta genellikle başarısız olduklarını savunuyor. Ancak işçiler için en önemli endişe aslında robotlara işlerini kaptırmaları değil, onların birer yönetici olmalarıdır.
Gent, “algoritmik yönetimin”, çalışanların üretkenliğini denetlemek ve işyeri kararları almak için bilgisayarların kullanılması ve çalışanları zaten eylemliliklerinden ve onurlarından mahrum bırakan yönetimsel yapıları daha da kötüleştirdiğini savunuyor. Bu artan tahakküme direnmek, algoritmik yönetimin işyeri örgütlenmesini nasıl baltaladığını kabul etmeyi ve bastırılması için kampanya yürütmeyi gerektirir.
Gazeteci Cal Turner ve Sara Van Horn , algoritmaların işyerini nasıl yeniden şekillendirdiğini, şimdiye kadar yapay zekaya karşı sendikal tepkilerin eksikliklerini ve işçilerin karşı koymak için geliştirdiği yaratıcı yollar hakkında Jacobin için Gent ile röportaj yaptılar.
XXXX
Sara Van Horn- Algoritmik yönetim ve algoritmik güç, kitabınız Cyberboss’ta anahtar kavramlardır. Bu terimleri tanımlayabilir misiniz?
Craig Gent- Algoritmik yönetim, esasen, bir insan yöneticiden ziyade bir bilgisayar, bir algoritma veya daha belirsiz bir ifadeyle bir “sistem” olduğu anlamına gelir.
Algoritmik güç, işyerinde üçüncü bir güç olarak beliriyor. Yönetici ve işçilere ek olarak, bilgisayar sisteminin kendisi işyerinde üçüncü bir otoriter güç olarak sahneye çıkıyor.
Cal Turner- Teknolojinin işyerlerinde giderek daha fazla yönetimsel bir rol oynadığı hakkında örnekler verebilir misiniz?
Craig Gent- Fast food ve kafelerden taksi firmalarına, haber odalarına ve adalet sistemine kadar her yerde görüyorsunuz. Ayrıca, malların taşınmasının fiziksel süreçlerini düzenlemenin yanı sıra, algoritmaların çalışan işçileri yönettiği lojistik işyerleri de var. Bunlar çoğu zaman işyerinde işçilerin iş ve yaşam etkinliklerini ve veya işçinin yerini almak şeklinde olabiliyor.
Tipik olarak, çalışanlar ekran aracılığıyla “sistem” ile etkileşime giriyor. Örneğin, bugünlerde McDonald çalışanları, önlerindeki siparişleri organize eden bir ekranla arayüz oluşturuyorlar. Lojistik iş yerlerinde, genellikle el tipi bir tarayıcıdır. Konser gibi müzik ve eğlence sektöründe genellikle bir uygulamadır.
Sara Van Horn–Otomasyona karşı “robotlar işimi elimden almaya geliyor” argümanının yanılgılarından biraz bahsedebilir misiniz? Çalışanlar neyi yanlış anlıyor?
Craig Gent-İnsanlar en azından 1970’lerden beri işçiyle değil robotlarla çalışan fabrikalardan bahsediyorlar, “ışıkları sönmüş” fabrikalar olarak adlandırılan, ışığı açmanız bile gerekmiyor çünkü robotların çalışmak için ışığa ihtiyacı yok. Açıkçası, işsiz fabrika katlarında dolaşan robotların iyi tanıtılmış prototiplerini gördük. Ancak robotların bakımı, onarımı ve tedariki çok pahalıdır ve insanların sahip olmadığı sorunlarla karşılaşırlar.
İşçilerin yaptığı işleri yapan bilgisayarların sayısı onları yönetenlerin sayısından daha az olduğunu görmemiz çok daha olasıdır.
Örneğin, sıradan toz sorunu, bir depo zemininde yirmi dört saat çalışan robotlar için bir sorundur. Bu yüzden, şu kesindir ki, tozsuz depolar gerçekten işçisiz depolar olacaktır.
Cal Turner-Çalışmanın geleceğinde ücretlendirme ve yönetim sorun oluşturacağını yazıyorsunuz, bu da işçi huzursuzluğunun genellikle sadece düşük ücretlere değil, aynı zamanda yönetim kontrolüne de karşı zorlandığı anlamına geliyor. Bu, çalışmanın geleceği için ne anlama geliyor?
Craig Gent
Bu, işyerinde onura ve işçi saygıya daha fazla saldırı göreceğimiz anlamına geliyor. Çoğu insan işe gitmekten gerçekten zevk alır, ancak kesinlikle hiç kimse çalışırken insanlık dışı muamele görmek istemez. Bence işyerinde nasıl muamele görmeyi bekleyebileceğimiz konusunda bir bozulma göreceğiz, bu da sınıf siyaseti için siyasi sonuçları olacak.
Aynı zamanda, emek örgütlenmesinde bildiğimiz dar kalıpları kırmamız ve daha geniş düşünmemiz gerekiyor. Sendikalar gibi birçok işçi örgütleri zaman içinde sorumluluk alanlarını küçülttü: ücretler, emeklilik, çalışma koşulları, sağlık ve güvenlikle sınırlı kaldılar. Ancak bunların hiç biri, algoritmik yönetimin gücüne dokunmuyor.
