Vietnam’da olduğu gibi bu katliamı sona erdirecek iki faktör var: Filistinlilerin topraklarında kalma kararlılığı ve Batı’da artan kamuoyu öfkesi
ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Arabistan’da yaptığı açıklamada liberal müdahaleciliğin bir felaket olduğunu söyledi. Bu doğru. Ulusları yıkıp yeniden kuramayacağınızı söyledi. Sovyet sonrası Rusya, Afganistan, Irak, Libya ve Yemen bunun her biri için birer kanıttır.
Yemen’i bombalamayı durdurdu ve Suriye’ye yönelik onlarca yıllık yaptırımları tersine çevirdi. Bu adımlar, İsrail’in bölgesel hâkimiyet için planladığı iki önemli rotayı – Suriye’yi bölmek ve İran’la savaşı başlatmak – tıkadı.
Ancak bu yalnızca geçici bir andı çünkü İran, nükleer programı üzerine yapılan müzakerelerde bu senaryoyu defalarca yaşadı. Bir ABD başkanının ne vaat ettiğiyle neyi hayata geçirdiği çoğu zaman birbirinden farklıdır.
Trump’ın Suriye yaptırımlarını durdurma açıklamasına en çok şaşıranlar arasında kendi Hazine Bakanlığı yetkilileri de vardı. ABD’nin 1979’da Suriye’yi “teröre destek veren devletler” listesine almasıyla başlayan çok katmanlı yaptırımların sona erdirilmesi kolay değil, hızlı ya da kapsamlı da olmayacak.
“Caesar Suriye Sivil Koruma Yasası” gibi yasaların Kongre tarafından yürürlükten kaldırılması gerekiyor. Trump, ulusal güvenlik gerekçesiyle bazı bölümleri askıya alabilir. Ancak yaptırımların çoğu başkanlık emirleri ve yasalarla sabitlenmiş durumda ve bunların çözülmesi aylar sürebilir. Her an bir “el freni” çekilebilir.
Bu aşamada maliyet taraflara pahalıya mal oldu. Suudi Arabistan, BAE ve Katar : 3 trilyon dolardan fazla. Körfez standartlarında bile bu inanılmaz bir rakam.
Suudi Arabistan’dan 600 milyar dolar, Katar’la 1.2 trilyon dolarlık anlaşmalar, Trump’ın başkanlık kullanımına özel bir Boeing 747, Trump’ın oğlu Eric için Dubai’de bir kule, Trump ailesine ait World Liberty Financial adlı şirketle yapılacak kripto para anlaşmaları…
En zengin Araplar, Washington’un son imparatorunun ayaklarına haraç serme konusunda birbirleriyle yarıştılar.
Bu zenginlik gösterisi Riyad ve Doha’da yaşanırken, İsrail Gazze’de 1948 Nakba’sının yıldönümünü olabildiğince çok Filistinliyi öldürerek “kutladı”.
İsrail’in tek taraflı olarak ateşkesi terk etmesinden bu yana Çarşamba günü, Gazze’deki en kanlı günlerden biri yaşandı. Yaklaşık 100 kişi öldürüldü. Khan Yunus’taki Avrupa Hastanesi yakınlarına sığınak delen bombalar atıldı. Hedef, Gazze’deki fiili Hamas lideri Muhammed Sinvar’dı. Ölümü henüz doğrulanmadı.
Merhum Hamas lideri İsmail Haniye’nin Tahran’da suikasta uğraması gibi, İsrail bir yandan müzakere ediyormuş gibi yaparken, bir müzakereciyi hedef aldı.
Kaynaklarım, İsrail 18 Mart’ta saldırılarına yeniden başlamadan hemen önce, Hamas’ın yurtdışındaki siyasi liderliğinin ABD ile bir anlaşmayı kabul ettiğini söylüyor. Bu anlaşmaya göre, savaşın sona ereceğine dair bir garanti olmadan, daha fazla rehine serbest bırakılacaktı. Ancak Sinvar bunu reddetti ve dolayısıyla anlaşma gerçekleşmedi.
ABD’nin Vietkong’a karşı yürüttüğü ve sonradan faydasız olduğu kabul edilen askeri kampanyası, İsrail’in Hamas’ı haritadan silme girişimleriyle karşılaştırıldığında daha az dehşet vericidir.
Eğer Sinvar gerçekten öldüyse, Hamas içinde güvenli iletişimi yeniden kurmak ve onun yerine geçecek kişiler arasında seçim yapmak zaman alacaktır.
Sinvar’a yönelik bu girişim ya da suikast, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun elindeki rehineleri sağ kurtarma niyetinde olmadığının kanıtıdır. Bir rehine anlaşması, Hamas güçlerinin komuta ve kontrol gücüne sahip olmasını gerektirir. Oysa gerilla savaşında böyle bir şeye ihtiyaç yoktur.
Netanyahu’nun Gazze’deki görevi – 2.1 milyon Filistinliyi olabildiğince aç bırakmak ve bombalamak – artık o kadar açık ki, uluslararası toplum bile bunu görmezden gelemez.
BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Tom Fletcher, Güvenlik Konseyi’de şöyle konuştu:
“Öldürülenler ve susturulan sesler adına: Artık daha ne kanıta ihtiyacınız var? Soykırımı önlemek ve uluslararası insancıl hukuka saygıyı sağlamak için kararlı bir şekilde harekete geçecek misiniz?”
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İsrail’in Gazze politikasını “utanç verici” olarak nitelendirdi. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise parlamentoda yaptığı konuşmada İsrail’e “soykırımcı devlet” dedi ve Madrid’in “böyle bir devletle iş yapmadığını” belirtti.
Ancak Trump’a Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’dan, BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed’den ya da Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad al Sani’den İsrail’in Gazze’deki tutumuna dair kamuoyuna açık tek bir eleştiri gelmedi.
Körfez’deki bu sahte gösteri Filistinliler için büyük bir ihanetti. Ama onlar Arap yöneticilerinin kendilerini terk etme alışkanlığını çok iyi bilir.
Eskiden bu tür ihanetler, askeri yenilgiden sonra birkaç yıl geçtikten sonra yapılırdı. 1967 Savaşı’ndan sonra Batı Şeria ve Gazze için barışçıl çözüm konuşulmaya başlanması zaman almıştı. Bugün ise Arap liderler, Arap dünyasının gerçek kahramanlarını, açlığa ve bombalara rağmen direnirken yüzüstü bırakıyor.
Hamas ve Hizbullah ciddi darbeler aldı. Ama bu darbelerin ölümcül olup olmadığı tartışmalı. Hamas hâlâ sahada savaşıyor. İsrail’in Gazze’deki asker kaybı hâlâ azımsanıyor. Hiçbir Hamas koruması, kendi canını kurtarmak için elindeki rehineyi teslim etmedi.
Gazze’deki direniş ruhu kırılmadı. Tam tersine, sömürgeci güçlerin bir başka tarihi yenilgisi – Fransızlar ve Amerikalılar – ile olan benzerlikler daha da belirginleşti.
Bir yönüyle, Gazze ile Vietnam Savaşı kıyas kabul etmez. İsrail’in Gazze’de kullandığı güç, John F. Kennedy, Lyndon B. Johnson ve Richard Nixon’ın Vietnam’da kullandığından kat kat fazla.
ABD, sekiz yılda Vietnam’a beş milyon tondan fazla bomba attı. Bugün Gazze’ye atılan bomba miktarı 100 bin tonu çoktan aştı.
Başka bir deyişle, ABD Vietnam’da kilometrekare başına yaklaşık 15 ton patlayıcı bıraktı. İsrail ise Gazze’ye kilometrekare başına 275 ton – yani 18 kat fazla.
Ama benzerlikler göz ardı edilemeyecek kadar çarpıcı: Netanyahu’nun Gazze’yi yeniden işgal etme çabası, ABD’nin Vietnam kırsalını yeniden “kazanma” stratejisine benziyor.
1968’de Vietnam’da yaşananlar ile bugün yaşananlar arasında başka benzerlikler de var: ABD kampüslerindeki protestolar ve baskı düzeyleri, Amerikan ve İsrail ordularının düşmanı insanlıktan çıkarma gereği hissetmesi…
My Lai Katliamı’ndan sonra General William Westmoreland, Vietnamlılar için hayatın ucuz olduğunu söyledi: “Doğulular hayatı, Batılılar kadar değerli görmez.”
İsrailli liderler daha da ileri giderek Filistinlilere “insan kılığındaki hayvanlar” diyor.
Artık bu soykırımı eleştirmenin antisemitizmle eş tutulması işe yaramıyor. O ok çoktan yaydan çıktı.
Geçmişte yaşanan tüm bu tarih, bugün Gazze’de ve işgal altındaki Batı Şeria’da yaşananlarla ürkütücü şekilde örtüşüyor.
29 Ekim 2023’te, savaşın henüz başlarında emekli general Giora Eiland, Gazze’ye yardım gönderilmemesi gerektiğini söyledi:
“Gazze’ye insani yardım konusunda geri adım atmamız büyük bir hata… Gazze tamamen yok edilmeli: korkunç bir kaos, ağır bir insani kriz, göğe yükselen çığlıklar.”
Devamında şöyle dedi:
“Gazze aç kalacak. Ve aç kalan yüzbinlerce Filistinli öfkeli ve huzursuz olacak. Aç insanlar, Sinvar’a karşı darbe yapacak kişiler olacak. Onu tek endişelendiren şey bu.”
Böyle bir şey yaşanmadı. Ancak bu mantık “Generaller Planı” olarak anılmaya başlandı. Önce kuzey Gazze’de uygulandı. 400 bin Filistinli hâlâ oradaydı.
Kuzey Gazze’yi boşaltma planı başarısız oldu. Çünkü son ateşkes sırasında yüzbinlerce kişi, her ne kadar evlerinden geriye hiçbir şey kalmamış olsa da, geri döndü.
Ancak aç bırakma ve boşaltma taktiği, şu anda süren “Gideon’un Arabaları” adlı askeri operasyonda yeni bir yaşam buldu. Netanyahu’nun defalarca “savaşın son aşaması” olarak tanımladığı bu planda, 2 milyondan fazla Filistinlinin Refah çevresindeki yeni bir “steril bölge”ye sürülmesi planlanıyor.
Filistinlilerin bu bölgelere sadece güvenlik kontrolünden sonra girmesine izin verilecek. Ve bu tek yönlü bir bilet: Evlerine geri dönmelerine asla izin verilmeyecek.
Ynet şöyle yazdı:
“İsrail ordusu, iç istihbarat teşkilatı Şin Bet ile birlikte, Refah bölgesinde Gazze halkının yerleştirileceği alanlara giden ana yollarda kontrol noktaları kuracak.”
Tıpkı Vietnam gibi, İsrail’in Gazze savaşı artık direnişe karşı küresel bir savaşa dönüştü.
Netanyahu, Salı günü Gazze’de geçici bir ateşkesi kabul edebileceğini, ancak savaşın son bulmasına yanaşmadığını söyledi.
Vietnam, nasıl ki Lyndon B. Johnson ve Nixon için bir son olduysa, Gazze de Netanyahu ve ondan sonra gelecek başbakan – muhtemelen Naftali Bennett – için aynı kaderi hazırlıyor. Netanyahu’nun kamuoyuna açıklanandan daha ağır hasta olduğu, Britanya’daki kaynaklara göre kanserle mücadele ettiği biliniyor.
Vietnam Savaşı’nı bitiren iki faktör vardı: Vietnam halkının kararlılığı ve ABD kamuoyunun tutumu. Aynı iki faktör Filistin halkına da bir devlet kazandıracak: Filistinlilerin topraklarında kalma ve bu uğurda ölme kararlılığı ve Batı kamuoyunun giderek İsrail’e sırt çevirmesi.
Bu değişimi dikkatle izleyin. Sağ cenahta bile etkileri görülüyor. Sol ise zaten büyük ölçüde ikna olmuş durumda. Soykırımı eleştirmeyi antisemitizmle eşitlemek artık işe yaramıyor.
Bu savaş, hem Filistin’de hem de Siyonist projenin doğduğu ve bağımlı olduğu Batı’nın kalbinde yürütülüyor.
İsrail her savaşı kazanabilir – tıpkı Amerika’nın Vietnam’da yaptığı gibi – ama savaşı kaybedecek.
-David Hearst, Middle East Eye, Mayıs 2025
