Foça’daki Gramofon kafede derneğimiz 4D’nin çağrısıyla toplanan bizim kuşak yoldaşlardan küçük bir grubun arasındaydım. Dernek başkanı ve yöneticileri faaliyetlerinden, dayanışma kampanyalarından, örgütledikleri buluşmalardan bilgi verdikten sonra toplantı bitmiş dışarı çıkılmıştı, ikili üçlü sohbetler yaparken koltuğu altında birkaç kitabı olan biri yanıma yanaştı, adının Nevzat Çakmak olduğunu söyledi. Bu adı bir yerde duymuştum, ama çıkaramadım. Nevzat elindeki kitaplardan birini bana uzattığında “Soluk Soluğa Gün Yüzüne” başlığını okuyunca, ona bakarak “kitabı okumak istediğimi, içeriğini merak ettiğimi” söyledim. Elindeki kitaplardan birini hemen orada imzalayıp bana uzattı.
Eve döndüğümde kitabı masanın üstünde, gözümün önünde olacak şekilde koydum. Foça’ya yeni gelmiştim yapılacak işler, okunacak ve çevrilecek bir yığın yazı bekliyordu. Zaman ayırıp, kitabı hiç ara vermeden baştan sonuna kadar bir solukta okumak istiyordum.
Ve sonunda uygun zamanı yakaladım. Elime aldım, her zaman yaptığım gibi önce sunuşu ve son sözü okumaya başladım.
Nevzat kitap sunuşunda yazdığı her cümleyi o kadar güzel ve akıcı yazmış ki buraya tümünü aktarmak isterdim. Ancak şu kısacık paragrafa bakar mısınız, “Çok kayıp vermiş, öldürülmüş, yaralanmış, sürülmüş, kıyılmıştık. İçimiz acıyordu. Hikayeler var olunca anımsanırmış. İnsan anısıyla vardır.” İşte böyle Nevzat, anlamlı sözlere kendi duygularını da katarak yazdığı altmış hikâyede 12 Eylül’ün öncesi ve sonrasında İzmir ve Egedeki İGD, TKP, TBKP, TÖB-DER, İKD ve diğer Birlik Dayanışma örgütlerinin faaliyetlerini kendisinin de gizlice yer aldığı örgütlenmelerini, yaşama tutunma kavgasını bir bir anlatmış.
12 Eylül, İzmir ve Ege bölgesindeki parti çalışmalarını kesintiye uğratmış, sorumlular yurtdışına çıkmak zorunda kalmıştı. Denizli, Aydın, Manisa, Burdur, Salihli’de parti örgütleri, nelerle karşılaşmışlardı? Oradaki yoldaşların başlarına neler geldi? Kafamızdan bir türlü atamadığımız sorulardı bunlar. Nevzat illegal koşullardaki sorunları, zorlukları, mücadeleden çıkardığı dersleri168 sayfaya sığdırdığı sürükleyici hikayelerde anlatıyor ve o döneme ait sorulara pratikten yanıtlar veriyor.
Nevzat’ın mücadele dolu yaşamı Denizli Sarayköy’ün Hasköy’ünde başlar. Gaz lambası ışığında ders çalışarak köyde ilkokulu bitirir. Lise son sınıfa geldiğinde yıl 1971, Denizlerin idam kararlarını kahvede dinlerken “İyi oldu goministlere!” diyen bir köylü çocuğuna bir sağ bir sol iki tokat çakmış ve aynı günlerde köyde başarısız bir afişlemeye katılmasıyla ömrü boyunca soluk soluğa sürdüreceği devrimci mücadelesinin ilk eylemini başlatmış olur.
1977’de Askerliğini bitirdikten sonra Denizli Çardak lisesine öğretmen olarak atanır ve ardından TÖB-DER şube başkanı olur. Denizli’de Birlik Dayanışma il sorumlusuyla tanışarak yönünü belirler. TKP’ye üye olunca ildeki tüm yığın örgütlerinin kurulmasına aktif katılır…… Sürgün, evlilik, legal örgütlerin kapatılması, parti il komitesinin kendi gücüyle baş başa kalması Nevzat’ın birbirini takip eden yaşam duraklarıydı. Her anı meşakkatli ve ölüm ağlarıyla örülüydü.
Eşinin kesinleşen cezası ve kendisinin yarı legal durumu nedeniyle Nevzat, İzmir’e göç eder. Yaşayabilmek ve parti çalışmasını devam ettirebilmek amacıyla Çıt Çıt Çerez işine başlar. Fakat bu tek işi değildi, ayrıca gizli çalışabilmek için sürekli ev değiştirir, kızı Gülden’in okul sorununu çözer, Can Kuruyemiş dükkanını açar…Yeni bir dönemle karşılaşır. Partinin legale çıkış süreci ve gün yüzüne çıkmanın getirdiği başka çalışma koşullarıyla karşılaşır derken en zor günlerin geride kaldığını düşündüğü bir anda polise yakalanır.
Sorgu ve işkence sonucunda Nevzat verdiği ifadede “TBKP Ege Bölgesi Yerel Yöneticisi olarak partide bundan böyle faaliyet yürüteceğim” ifadesini gururla yazdırır.
Bu dik duruşunu kitabın son paragrafında şu ifadelerle açıklar Nevzat. “Yaşam sadece sizi çembere alan disiplin, çevre, yasa, terör, işkence, cezaevi değildir. Bütün mesele bunlara karşı direnmek, zincirleri kırmak için mücadele etmektir. (s.166) Yaşam öykülerinin her birinde, önüne koyduğu hedeflere ulaşmak için gösterdiği direnç örnekleriyle anlatılır.
Aynen böyle. Her biri diğerinden daha sürükleyici hikayelerde anlatılan eylemler, çatışmalar, polisteki işkenceler…..hikayeleri okurken yorulup ara verdiğinizde ister istemez gerilere gidiyor, o günleri yeniden yad ediyorsunuz. Başka yaşanmışlıklar ve tanıklıklarla yaşıyor ve derin düşüncelere dalıyorsunuz.
Mücadele ederek zincirleri kıran sayısız devrimcilerden biri olan Nevzat’ın etkileyici bir dille yazdığı hikayeler eşitlikçi, demokratik, barışçı, yaşanası güzel günlere ulaşmak için verilen mücadeleye önemli katkıları olacağına inanıyorum.
Eline kalemine sağlık Nevzat
