“DEĞİŞMEK ZORUNDAYIZ; HALK DEVRİMİ KORUMAK İSTİYOR”: Omar González- Çeviri

Havana – Omar González Jiménez, Küba kültür hayatının önemli referans isimlerinden biridir. Gazeteci ve önde gelen bir entelektüel olarak, İnsanlığın Savunusu Ağı’nda (Red en Defensa de la Humanidad) kilit bir rol üstlenmektedir.

La Jornada’ya verdiği kapsamlı söyleşide, ABD’nin Küba’ya yönelik mevcut abluka (bloqueo) döneminin niteliğini ve önceki dönemlerden farklarını analiz ediyor. Küba halkının kendisine yönelen saldırılara nasıl direndiğini ve kalkınma modelini değiştirerek Devrimi koruma gerekliliğini açıklıyor.

Aşağıda röportajdan önemli bölümler yer alıyor:

– Washington’un Havana’ya yönelik bu abluka dönemi farklı mı?
– Abluka gündelik yaşamda kendini gösterir: arabalarda, ulaşımda, sokak aydınlatmasında, gıdada, kentin yıpranmasında. Ama bugün yaşadığımız dönem farklı. Dünya ve koşullar değişti. Bu anı başka dönemlerle basitçe eşitleyen analizler yapılamaz.

“Devrim tarihinde çok zor anlar yaşandı. İç karşıdevrimci çetelerin saldırıları ve terör eylemleri oldu. Bu saldırılar silahlı direnişle, yaratıcılıkla, istihbarat çalışmalarıyla, Devrim kurumlarının çabası ve geniş halk katılımıyla aşıldı.

“Bir diğer karmaşık dönem 1990’ların başındaki ‘Özel Dönem’di (Periodo Especial). Doğu Avrupa’daki sosyalist bloğun çöküşüyle birlikte ani ve büyük bir değişim yaşandı.

“Blokun dağılması kıtlığa yol açtı. Almanya’nın birleşmesiyle Helmut Kohl çocuklar için hayati önemde olan süt tozu sevkiyatını durdurdu. Ülkenin sanayi altyapısı Doğu Avrupa ve Sovyetler Birliği teknolojisine dayanıyordu ve dünya ölçeğindeki yeni teknolojilere göre geri kalmıştı.

“(Mihail) Gorbaçov’un yaptıklarından sonra bu yapı ortadan kalktı. O sistem artık sürdürülemezdi; Sovyet anlatısı ile yaşanan gerçeklik arasında büyük bir kopukluk vardı.

“Bu değişimden sonra Küba dünyada kendi başına düşünmek zorunda kaldı. Dostlarımız vardı ama güçlü dostlarımız çok azdı. Çok karmaşık zamanlardı.”

– Özel Dönem nasıl aşıldı?
– Büyük ahlaki rezervler vardı. Toplum daha dayanışmacı, daha bütünlüklü ve daha kurumsallaşmıştı. Zemin kaydı; farklı düşünmek zorunda kaldık. 1993’te dip yaptık.

“Topluluk temelli çözümler üretildi. Komşular ortak kazan kurarak yemek yaptı. İnsanlarda mutlaka ayağa kalkılacağına dair mutlak bir güven vardı. Devletin ‘sütanne’ olduğu fikri değişti. Özel sektör daha fazla açıldı. Ama bu eşitsizlikler ve farklılıklar getirdi. Süreç kademeliydi, ani değildi. Ülke çokuluslu şirketlere açılmadı. Ekonomik egemenlik korundu. Eskimiş teknolojiler bile üretmeye devam etti.

“Çok zor yıllardı ama büyük bir bilinç birikimi oluştu. Ancak refah fikri ile toplumsal katılım arasındaki bağda bir kopuş da yaşandı. Özel sektör devreye girdi.

“Yeni teknolojiler yoğun bir fikir mücadelesi yarattı. Her alanda kültürel bir savaş var. İnternet farklı beklentiler oluşturdu. Küba bu teknolojik gelişmelere karşı muhafazakâr bir tutum almadı.

“Bugüne geldik. Kriz, kaynak yetersizliği ve ABD tarafından teşvik edilen göçle belirginleşen bir paradigma değişimi içindeyiz. Bilinçlerde yumuşama ve belirsizlik oldu.

“Tüm bunlar yıllardır büyük bir imparatorluğa karşı direniş odağı olan bu küçük adayı etkiliyor. Ama toplumsal açıdan artık aynı noktada değiliz.”

– Peki şimdi?
– Her açıdan zor bir dönemdeyiz. Hiç olmadığı kadar ağır bir abluka yaşıyoruz. Donald Trump ve Marco Rubio hukukun temel ilkesini savunmuyor. Devrimin yanında duran geniş bir kesim var ama oran olarak 1990’lardan, 1960’lardan daha düşük. Ancak kriz süreçleri radikalleştirir; projeyi gerçekten savunanları etrafında birleştirir. Paradox şu ki, Trump yıkmak isterken birlik yaratıyor.

“Enerji ablukasına geçildi. Petrol sadece araçları hareket ettirmez; hastanelerin çalışması, gıdanın taşınması, gündelik yaşam için gereklidir. Bu ülke enerji temeli üzerine kuruludur.”

– Durumla baş etmek için ne yapılıyor?
– Geleneksel enerji üretim biçimlerine fazla bel bağladık. Halk düzeyinde ve kurumsal düzeyde büyük bir yaratıcılık var. Ama enerji söz konusu olduğunda yaratıcılığın sınırı var. Çözümler aranıyor, teknolojik altyapı değiştiriliyor, güneş panelleri teşvik ediliyor.

“ABD uzun süredir jeneratörleri ve termoelektrik santrallerin yedek parçalarını yasaklıyor. Satın alamıyoruz. Bu teknoloji eski olabilir ama yokluğu Kübalının yaratıcılığıyla telafi edilmeye çalışılıyor.

“Birçok kamu görevlisi evden çalışıyor. Çocuklar açık alanlarda ders görüyor; yüz yüze ve çevrimiçi eğitim birleştiriliyor. Ama çevrimiçi eğitim enerji gerektirir; bağlantı sunucuların bataryalarına bağlı.

“(Gabriel) García Márquez, Nitza Villapol üzerine, ablukayı mutfakta nasıl aşabileceğimizi anlatan bir kitap yazmak istemişti. En derin kriz anında bile elde olan malzemeyle farklı yemekler yapardı. Bu ruhu yeniden canlandırmalıyız.

“Ekonomi formüllerle, kararnamelerle ya da iradeyle çözülmez; kendi yasaları vardır. Üretimi ve yaratıcılığı çeşitlendirmeliyiz.

“Özel sektörü (cuentapropistas) üretim yapması umuduyla açtık ama üretim çok az. Daha çok ithalat, dağıtım ve perakende ticarete yöneldi. En kolay para spekülasyondan kazanılıyor. Daha fazla üretime, üretim yapan küçük kooperatiflere ihtiyacımız var. Yazılım üretenler de var.

“Devlet işletmesi ekonomide çok önemli. İyileşiyor ama verimsizdi ve bir yük haline gelmişti. İşletmelere özerklik veriliyor ama artık otomatik devlet sübvansiyonu olmayacak. Ülkenin tasarım anlayışı değişiyor; belediyelerin geliştirilmesine yöneliniyor.

“Değişmek zorundayız. Değişebiliriz. Bu gerçekliğe dayanan bir iyimserliktir: halkımız Devrimi korumak istiyor ve durumu değiştirmek için elinden geleni yapacaktır.

“Ulusal ve uluslararası dayanışma da var. Küba, dünya halkları için çok şey yapmış bir ülkedir. Bir halkın tümüyle soykırıma uğratılmasını önlemek ahlaki bir görevdir.

“Küba halkı onurlu biçimde var olma, başka ülkelerle – petrol dahil – ticari ilişkiler kurma hakkını kazanmıştır. ABD’nin Küba’ya karşı tekrarlanan suç niteliğindeki eylemlerinde artık adaletsizliğe ve cezasızlığa son verilmelidir.”

Luis Hernández Navarro, La Jornada, 15 Şubat 2026 – Havana

About Mehmet Tas

Check Also

Ekim Devrimi ve günümüzün iki sorunu

Sevgili arkadaşım, Bu sorunları Ekim Devrimi’nin 100. yılında çok tartıştık. O polemiklere yeniden dönmek istemiyorum. …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com