KÜRT SİYASETİ ÜZERİNE: ELEŞTİRİDEN KARALAMAYA, GERÇEKLİKTEN SAPMAYA- M. Taş

Hak ve Özgürlükler Partisi’nin (HAK-PAR) Abdullah Öcalan’a yönelik son açıklaması, yalnızca bir siyasal eleştiri değil, aynı zamanda Kürt halkının yarım yüzyıllık mücadele birikimine yönelik ağır bir itham ve ideolojik sapmadır. HAK-PAR’ın, Öcalan’ın PKK 12. Kongresi’ne gönderdiği 25 Nisan 2025 tarihli mektuptaki bazı ifadeleri bağlamından kopararak hedef göstermesi, Kürt siyasal mücadelesine dair sorumlu bir pozisyon almak yerine, varlığını ayrışmaya dayandıran eski ve yıpranmış bir çizgide ısrar ettiğini ortaya koymaktadır.

Söylemi Bozmak: Kavramları Bağlamından Koparmak

HAK-PAR, Öcalan’ın mektubundaki “çöplük”, “mezarlık” ve “kültür kalıntısı” gibi ifadeleri, Kürt halkına doğrudan bir aşağılama olarak sunmakta. Oysa bu tür ifadeler, Öcalan’ın düşünsel üslubunun tipik özelliklerindendir: Sert, ironik ve zaman zaman sarsıcı olmakla birlikte, eleştirisinin yönü daima sistemin yarattığı çürümeye, umutsuzluğa ve dağınıklığa dönüktür1. Öcalan bu ifadeleri, sömürgeciliğin Kürt toplumunu içine düşürdüğü tarihsel çıkmazı teşhis etmek için kullanır; yoksa halkı küçümsemek için değil.

Demokratik Ulus ve Komünal Toplum: Alternatif mi, İnkar mı?

HAK-PAR’ın, Öcalan’ın “demokratik ulus” kavramını “Kürt ulusal kimliğini inkâr” olarak sunması, bu yaklaşımı ciddi biçimde kavramadığını göstermektedir. Demokratik ulus, klasik Batı tipi etno-merkezli ulus-devlet modeline alternatif olarak geliştirilen, çok kimlikli, çok inançlı, çok dilli bir siyasal-toplumsal birlik önerisidir2. Bu çerçevede Kürtlük inkâr edilmez; aksine, Kürt kimliği resmi vatandaşlık bağının ötesinde, demokratik ve çoğulcu bir siyasal düzlemde yeniden inşa edilir.

Kaldı ki, HAK-PAR gibi açıkça ulusalcı çizgide duran bir partinin bugün dahi Kürt halkının bağımsızlık, özerklik ya da federasyon taleplerini savunma konusunda ciddi bir programı olmadığı ortadadır. HAK-PAR’ın Öcalan’ı “Kürtleri kolektif haklarından uzaklaştırmakla” suçlaması, esasen kendi siyasal etkisizliğini örtme çabasıdır3.

Devletle İşbirliği Suçlaması: Kim, Ne Zaman, Neden?

HAK-PAR açıklamasında Öcalan’ı “devletle birlikte örgüt kurmakla”, “on binlerce Kürdü ölüme sürüklemekle” ve “teslimiyetle” suçlamaktadır. Bu iddialar, daha önce Türk devletinin güvenlik bürokrasisinin ürettiği propagandaların aynen tekrarından ibarettir4. PKK ve Kürt hareketi, 1980’lerden bu yana halkının temel hakları için mücadele etmiş; inkâra, asimilasyona ve imhaya karşı direnmiştir.

Bugünkü Asıl Tehlike: Devletin Siyasal Dizayn Hamlesi

19 Mart 2025’te gerçekleşen sivil darbe, Türkiye’de otoriter rejimin kurumsallaşması sürecinde yeni ve tehlikeli bir evreyi başlatmıştır. Bu hamleyle birlikte Cumhuriyet Halk Partisi etkisizleştirilmiş, “kent uzlaşısı” olarak adlandırılan toplumsal-siyasal denge arayışları sabote edilmiş ve farklı çözüm projeleri sistematik biçimde boğulmuştur. İktidarın amacı, tüm muhalefet dinamiklerini felç ederek tek adam rejiminin ömrünü uzatmak ve mutlak hegemonya tesis etmektir.

Bu bağlamda Kürt meselesi de yeni bir baskı rejiminin hedefi haline gelmiş; çözüm perspektifleri belirsizleştirilmiş, hak talepleri kriminalize edilmiş ve Kürt halkına karşı çok yönlü bir bastırma politikası uygulanmaya başlamıştır. İşte böyle bir dönemde HAK-PAR’ın eleştiri yönünü devletin yeniden yapılandırdığı otoriter mekanizmalara değil, yıllardır bu yapılarla mücadele etmiş bir figür olan Abdullah Öcalan’a çevirmesi, siyasal sorumlulukla bağdaşmamaktadır. Bu tutum, hegemonik devlet aklının inşa ettiği yeni dizayna dolaylı biçimde meşruiyet sağlamaktadır.

Eleştirinin Ötesine Geçen Sorumluluk

Kürt halkı, yalnızca ulusal değil, aynı zamanda toplumsal adalet, demokratik haklar ve bölgesel barış için mücadele etmektedir. Abdullah Öcalan’ın düşünceleri bu mücadelenin bir yönünü temsil etmektedir ve bugün hâlâ milyonlarca Kürt için yol gösterici niteliktedir5. Bu düşünceler eleştirilebilir; ancak bu eleştiri, aşağılayıcı, inkârcı ve dışlayıcı bir tarzda yapılırsa, esasen Kürt halkının bütününe zarar verir.

 

Dipnotlar

  1. Öcalan, A. (2010). Demokratik Uygarlık Manifestosu Cilt I: Uygarlık. Köln: International Initiative.
  2. Jongerden, J. & Akkaya, A. H. (2013). “Democratic Confederalism as a Kurdish Spring.” New World Academy Reader #5.
  3. Watts, N. F. (2010). Activists in Office: Kurdish Politics and Protest in Turkey. Seattle: University of Washington Press.
  4. Marcus, A. (2007). Blood and Belief: The PKK and the Kurdish Fight for Independence. New York: NYU Press.
  5. Öcalan, A. (2011). Bir Halkı Savunmak. Köln: International Initiative

About Mehmet Tas

Check Also

Ekim Devrimi ve günümüzün iki sorunu

Sevgili arkadaşım, Bu sorunları Ekim Devrimi’nin 100. yılında çok tartıştık. O polemiklere yeniden dönmek istemiyorum. …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com