İÇ EKONOMİK BÜYÜME
2024 için önerilen hedefler arasında yüzde 5 civarındaki GSYH (Gayri Safi Yurtiçi Hasıla) büyüme hedefleri gerçekleşiyor. Tüketim %3 oranında iyileştiriliyor, kentlerde 12 milyon yeni iş olanakları yaratılıyor ve büyüme %3’lük bütçe açığıyla gerçekleşmesi bekleniyor. Bu performansla teknoloji ve yeşil endüstriler geliştirilecek, iç talep genişletilerek emekçi halkın yaşamı iyileştirilecek.
Çin Komünistleri, yalnızca uluslararası büyümeğe odaklanmıyorlar, Çin’i dünyanın en büyük pazarına dönüştürecek teknoloji ve iyi bir gelir dağılımından oluşan sağlam iç kalkınma ile desteklenmesini amaçlıyorlar.
Yönetici elit yüksek kaliteli büyüme için özel sektörü ve onun canlılığını artırmayı öngörüyor. Bu sektörün ekonomideki payı %35’i geçmiyor, ekonomiye katkısı 50, 60, 70 ve 80 rakamlarıyla açıklanabilir: Özel sektör, ülkenin vergi gelirinin yüzde 50’sinden fazlasını, GSYH’sinin yüzde 60’ından fazlasını, Teknolojik inovasyonun yüzde 70’ini ve kentsel istihdamın yüzde 80’inden fazlasını sağlıyor. Buna rağmen para, politika ve planlamada hiçbir belirleyici etkisi yoktur. Merkezi olmayan ekonomi yerel birimlere dağılmış ve karar verici konumunda olan parti bürokrasisidir. Sovyetlerde olduğu gibi devletçi sosyalizm yoktur, Özerk yerel yönetimler arasında yarış Pazar kurallarına göre yürütülüyor. Ne devlet bürokrasisi ne de özel sektör ekonomik plan hedeflerinin belirlenmesinde söz ve karar sahibi olmuyor. Yerel bölgelerdeki parti inisiyatiflerine büyük olanaklar sağlanmıştır.
Çin kendini Güney fakir ülkelerinin müttefiki olarak tanıtıyor, düzenli olarak borç iptallerini veya yardımlarını duyuruyor ve IMF ve Dünya Bankası’nın yaptığı gibi herhangi bir neoliberal koşulluluk dayatmadığını açıklıyor.
DİŞ EKONOMİK BÜYÜME
Çin, Küresel Güney ülkeleri açısından ana borç veren ülkedir.
Kasım 2023’te yayınlanan bir araştırmaya göre AidData kuruluşu, 165 ülkede Çin’den gelen kredi veya sübvansiyonlarla ilgili 20.985 projeyi doğruladı. Bu da Çin’i Küresel Güney’e en büyük kamu borç vereni yapıyor. Çin’in kredileri IMF, Dünya Bankası ve Paris Kulübü’nün verdiği kredilerin toplamından daha yüksek bir hacme ulaşıyor. Çin, 2015 yılı itibarıyla diğer kamu alacaklılarından daha iyi performans gösterdi. Ancak hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde kamu ve özel borçların ana kaynağı Çin değil, özel global kapitalist kreditörlerdir. Kesin olan şey, Çin’in Güney ülkelerinin ana kamu borç vereni ve dolayısıyla ana kamu borç tahsildarı olduğudur.
Bu krediler aracılığıyla Çin’in amacı, Çin kredisi alan Afrika ülkelerinin doğal kaynaklarını kullanma ve çok az dönüşümle veya hiç dönüşüm olmadan ihraç etme kapasitesini güçlendirmektir.
İlk dönemde Çin kredilerinin çoğu altyapı projelerine gitti: yollar ve otoyollar, köprüler, havaalanları, demiryolları, deniz limanları, barajlar ve hidrolik enerji santralleri, kömürle çalışan termik santraller vb.
Resmi Çin basın ajansının bir makalesine göre 10.000 km’den fazla. demiryolu hattının uzunluğu yaklaşık 100.000 km’dir. Afrika’daki yolların, yaklaşık 1000 köprünün ve 100 limanın yanı sıra çok sayıda hastane ve okul inşa edildi; Kaynak Xinhua.
Afrika’daki Çin kredilerinin hacmi
“2000 ile 2018 yılları arasında elli dört Afrika ülkesinden ellisi çeşitli biçimlerde Çin’den 132 milyar dolar borç aldı; bunun %80’i Çin Ex-Im Bank ve Çin Kalkınma Bankası’ndandı.” (CDB). 2018’de Çin, kıtanın ödenmemiş dış kamu borcunun neredeyse %21’ini elinde tutuyordu ve bu kredilerin büyük bir kısmı, altyapıları finanse ediyor.
Çin ajansı Xinhua, Çin kredilerinin önemine ilişkin farklı, daha düşük rakamlar veriyor: “İngiliz STK Borç Adaleti tarafından geçen Temmuz ayında yayınlanan bir rapor, Afrika ülkelerinin dış borcunun %12’sinin “Çinli borç verenlerin elinde olduğunu gösteriyor” Batılı özel kredi verenler için bu oran %35’e yükselirken, bu özel kredilerin ortalama faiz oranı %5 iken, Çinli kamu ve özel kredi verenler için bu oran %2,7’dir.”
Çin’in verdiği kredilerin önemli bir kısmı değişken faiz oranının Libor’a karşılık geldiğini ve buna %2 ila %4’lük bir ilavenin eklendiğini gösteriyor.
ÖZETLE
-Çin doları dünya para birimi olmaktan çıkarmaya çalışıyor. Altın rezervlerini arttırıyor.
-Bazı borçlar için koyduğu faiz oranları İMF’ye oranla daha düşük
-Az gelişmiş ülkelerin alt yapılarını geliştirmeleri için kısa vadeli borç veriyor
-Mali sıkıntılar yaşayan fakir ülkelere 5-7 yıl vadeli borç veriyor
-İMF , DB ve Paris kulübünden farklı olarak politik veya yapısal değişikikleri şart koşmuyor, darbeler tezgahlamıyor
-Verdiği kredileri geri almak için ayrı bir hesap açılmasını yani deposit istiyor
-Çin diğer alacaklılardan daha kötü değil ama temelde onlardan farklı da değil
– Çin global finans sistemi içinde yer aldığından faizlerin arttırılmasına kendisi karar vermiyor.
-Değişken faizlerle kredi vermesi faiz oranlarını arttırıyor
– DÓLAR, STERLİN, EURO, YEN gibi uluslararası paralarla ödemeği kolaylaştırıyor
– Antlaşmalarda Çin’le iyi ilişkileri önkoşul olarak koyuyor.
-Antlaşmalardaki bazı maddelerin gizli kalmasını istiyor
-Filistin’i tanıyor savaşta Gazze halkıyla birlikte hareket ediyor.
-Ukrayna savaşında barıştan yana tavır alıyor, ateş kes için yoğun diplomatik ilişkiler kuruyor.
Çin’in sermaye ihracı sosyalist bir alternatif değil ancak İMF’ye karşı bir alternatif
-Çin’in sermaye ihracı İMF ve dünya bankasına karşı bir alternatif ama kapitalist kuralların gerektirdiği ölçülerde bir alternatif.
-Sosyalist alternatif nasıl olmalı? Sadece mal değiş tokuşuyla sınırlı ticaret fakir ülkeleri kalkındırmaz.
-Çin yönetimi Filistin, somali, Yemen, bengladeş ve başka ülkelere borç değil hibe vermesini talep edebilir.
-Fakir ülkelerin kaldıramayacağı borçları silmek için Çin yönetimi inisiyatif kullanmaya zorlanabilir.
-Çin Mao döneminde Bağlantısızlar Hareketinde uyguladığı politikalar başarısızlığa uğradı. 90’lardan sonra Emperyalist mali sistem içinde bir alternatif yaratmaya çalışıyor.
-Çin’in barışa dayalı dış politikası, sunduğu büyük ekonomik projeler, borçları ödeme koşullarındaki esnek politikası Afrika, Latin Amerika ve bazı Asya ülkelerinde ilgi odağı oluyor.
-Çin politik amaçları olmayan ve sadece ekonomik hedefler etrafında oluşturulan BRİCS’in kuruluşuna öncülük etmesiyle emperyalist finans oligarşinin Rusya, Brezilya, Güney Afrika gibi büyük pazarlardan uzaklaşmasına neden olmuştur.
kaynak
-Eric Toussaint , Rebelion, Preguntas y respuestas sobre China (I-II-III-IV; Çin üzerine sorular ve cevaplar) 28/02/2024
