“Bugün, dünyanın en güçlü feminist hareketleri Latin Amerika’da”-Çeviri- Admin


Silvia Federici ile röportaj

İtalyan feminist filozof, “Kapitalizme karşı mücadeleyi sürdürmek için günlük yaşamı örgütleme şeklimizi değiştirmeliyiz” diyor.

Anti-kapitalist feminizmin en etkili düşünürlerinden ve aktivistlerinden biri olan İtalyan filozof Silvia Federici, yeni kitabı Beyond the Skin’i ( Derinin Ötesi, Editora Elefante) tanıtmak için São Paulo’da, “dünyadaki cinsiyet eşitsizliğine karşı en güçlü hareketlerin” şu anda Latin Amerika’da olduğunu düşünüyor.

Bağımsız bir Marksist geleneğe sahip olan 81 yaşındaki İtalyan, en tanınmış eseri olan Devrimin Sıfır Noktası’nın yazarıdır. Kitapta Federici, kapitalizme geçişte işin yaşamı mekanikleştirdiğini ve farklı baskı biçimleri aracılığıyla kadınlara bedenlerinin cinsel nesnelere ve üreme makinelerine dönüştürülmesini nasıl dayattığını inceliyor.

Silvia Beyond The Skin kitabındaki analizinde “sorgulanması gereken ve sosyal ve bireysel değişime bağlı kalarak hareket edilmesi” gerektiği ve gizemli olduğunu savunduğu bedene odaklanıyor. Kitapta Federici, toplumsal cinsiyeti oyunculuk olarak anlayan filozof Judith Butler ile kendini karşılaştırıyor ve “kadın”ın feminist bir politika için gerekli bir kategori olmaya devam ettiğini öne sürüyor.

“Kadınların durumunu anlamlı bir şekilde değiştirmek istiyorsak, hayatımızın maddi koşullarını değiştirmeliyiz. Yani sadece farklı seçimler yapmamıza gerek yok. Farklı bir dünya yaratmak zorundayız” diye özetliyor.

Federici, feminist hareketin bedeni ön plana çıkarma nedenlerini dile getirirken, “belki de kadın bedenlerinin devlet tarafından sahiplenildiğini ve kamulaştırıldığını ” söylüyor. Silvia, “Bunu deneyimleme şeklimiz tamamen organize, yapılandırılmış ve güç ilişkileri tarafından belirlenmiştir” diyor.

“Feminist hareketin bedeni devrim mücadelesine getirdiğini düşünüyorum. Bu nedenle, daha önce başka hiçbir hareketin yapmadığı kadar bu kavramda gerçekten devrim yarattı” diyor.

Brasil de Fato (BF) (Brezilya dergisi): Irk ya da toplumsal cinsiyet baskısına karşı mücadelelerin “kimlikçi” olarak etiketlenmesi yaygındır ve solun bazı kesimleri onları yalnızca ayrı olarak değil, aynı zamanda “sınıf mücadelesinden” daha az önemli olarak görür. Bu kimlik sorusunu nasıl görüyorsunuz?

Silvia Federici (SF): Benim için kimlik sorunu, yaşamlarımızın tarihsel süreçlerine ve sosyal organizasyonuna derinden kök salmıştır. Örneğin, iş bir kimliktir. Bu nedenle, kimlik soyut bir şey değildir. Toplumsal beklentilerle, işle, coğrafyayla, aslında bütün bir siyasi ve ekonomik dokuda kök salmış koşullarla şekillenir. Hayattaki maddi durumumuzu değiştirmeden kimliğimizi değiştiremememizin nedeni de budur.

Örneğin, feminist hareket, kadının erkeğin hizmetkarı olma imajını dönüştürdü, sosyal olarak kabul edilmek için anne olmak zorunda olan, fedakarlık yapan, ihtiyaçlarını en son sıraya koymak zorunda olan bir varlık olmaktan çıktı.

Bu kimlik değişikliği aynı zamanda hapsedilmeye ve ev işlerinin değersizleştirilmesine karşı mücadeleden de kaynaklandı. Bunun bir üretim biçimi olduğu fikriyle: ev işi aslında emektir, üretimdir. Sanırım değişim böyle oldu.

BF-“Kadın” kategorisinin kullanımıyla ilgili bu tartışmada, “sosyal veya politik özdeşleşme olasılığının reddedilmesinin yenilgiye giden bir yol olduğunu” savunuyorsunuz, değil mi?

SF-Evet, görüyorsunuz, annemin kadınları kimlik olarak düşünme şekli, yaşadığımız mücadeleden dolayı onu algılama şeklimden çok farklı. Ancak mücadele sadece soyut bir kimliği değiştirmek değil, aynı zamanda maddi yaşam koşullarımızın dönüşümü yoluyla kimliği değiştirmek mümkün olmuştur.

BF-Bu bağlamda, feminist hareketin, örneğin kürtajın yasallaştırılması mücadelesini, örneğin kadınların maddi yaşam koşullarıyla ilişkilendirmede kısmen başarısız olduğunu düşünüyorsunuz, değil mi?

SF-Evet, kısmen. Bence dünyanın birçok yerinde kürtaj hakkına sahip olma konusunda muazzam bir değişim oldu. Bu büyük bir kazanç. Feminist hareket olmasaydı bu hakka sahip olamazdık. Aynı şekilde, anne olma hakkı için de yeterince mücadele yoktu.

1980’lerin ortalarında, Amerika Birleşik Devletleri’nde üretken adalet için sosyal hareketi gördük. Çoğunlukla, tarihsel olarak kölelikten gelen anneliği reddedilen Afrika kökenli kadınların bir hareketiydi. Bu kadınlar sadece kısırlaştırma nedeniyle değil, aynı zamanda çocuklarını yetiştirecek kaynaklara sahip olmadıkları için de annelikten mahrum bırakıldılar. Böylece siyah kadınlar feminist harekete ve kürtaj hakkının bir seçenek olduğu fikrine meydan okudu. Bunun sadece seçimin bir parçası olduğunu söylediler. Seçmek, karar verebilmektir: çocuk sahibi olmak istiyor muyum istemiyor muyum?

BF-Bugünkü feminist hareketi nasıl görüyorsunuz?

SF-Feminist hareketler var. Bugün dünyadaki en güçlü feminist hareketlerin Latin Amerika’da olduğu çok açık. Kapitalizmin, sömürgeciliğin ve ırkçılığın hüküm sürdüğü bu toplumu değiştirmezsek kadınların durumunu olumlu yönde değiştirmenin mümkün olmadığını çok iyi anlayan hareketlerdir.

Arjantin, Meksika ve Brezilya’da örnekler var. Örneğin feminist hareketlerin, ekolojik yıkımla ilgili meseleleri sömürgecilik karşıtı hareketlerle ilişkilendirmeyi başardığını görüyoruz.

Ayrıca, örneğin Dünya Bankası ve IMF’den, finansal araçlarla yeni kölelik biçimleri yaratmak için borç kullanımını zorluyorlar.  Arjantin’deki kadınlar feminist bir ekonomik politika okuması geliştiriyorlar.

BF- Kitaptaki makalelerden birinde, bir şey inşa etmek için mücadele etmek yerine, sadece bir şeylere karşı savaşmamızı bir hata olarak gördüğünüzü söylüyorsunuz. Bununla birlikte, genellikle sürekli saldırılara yanıt vermemiz gerektiği izlenimini verir, diyorsunuz. Mesela tartışılan polis şiddeti ya da Gazze’deki soykırım. Bundan nasıl kaçılır?

SF-İkisini de aynı anda yapmamız gerekiyor. Sokaklara çıkmak, protesto etmek, harekete geçmek ve bir şeye karşı örgütlenmek için zaman var, ancak bununla sınırlı kalınmamalı. Çünkü bence feminist hareket sezgisiyle bunu erken öğrenmiştir. Günlük hayatımızı da değiştirmezsek, mücadeleyi sürdüremeyiz.

Mücadele, dağılmaya mahkum olan iktidar anlarıyla sınırlandırılamaz. Örneğin bir işçi grevi, işçilerin her şeyi riske attıkları büyük grevlerde, ne zaman geleneksel sendikal programları aşsa ve sonuna kadar bir direniş mücadelesi haline gelse… o zaman, anında halkın günlük yaşamı değişir; bir araya gelmeye, hayatı paylaşmaya, birlikte yemek yemeye, bir şeyleri paylaşmaya başlarlar. Gündelik hayatın kendisi dönüşür. Ve ben de bunu söylüyorum. Bunun daha geniş ve daha bilinçli bir temelde gerçekleşmesi mümkün oluyor.

Kapitalizm denen bu korkunç rejime karşı uzun vadeli bir mücadeleyi sürdürmek için, günlük yaşamlarımızı örgütleme şeklimizi de dönüştürmeye başlamalıyız. Çünkü günlük hayatımızı örgütleme biçimimiz gücümüzü ve zamanımızı elimizden alıyor ve bu yüzden kapitalizm bu şekilde örgütleniyor, güçleniyor.

Çekirdek aile, propaganda, bireycilik, sadece kendini düşünmek, mahremiyet… Bize bir kurtuluş biçimi olarak sattıkları her şey, gerçekte, bir zayıflama biçimidir. Sadece diğer insanlarla birlikte neyin mümkün olduğunu anlayabiliriz.

BF-“Neşeli militanlık” olarak neyi savunuyorsunuz?

SF-Kendimizi enerjiyle, sevgiyle, şefkatle, ilişkilerle, birlikte bir şeyler yaparak, yalnız hissetmeyerek besleriz. Sonra kendimizi dönüştürür ve daha fazla mücadeleye zaman ayırırız.

Bu, acı çekmeyeceğiniz anlamına gelmez, çünkü bu şiddet toplumuna karşı savaştığınızda bir bedel ödersiniz. Ancak mücadelenin kendisi aynı zamanda neşeli olmalıdır. Mücadele acı çekmekse, ayrıca daha fazla acı ve daha fazla çalışma gerekmez. 500 yıl sonra gerçekleşecek devrimi bekleyemeyiz. Hayatınız şimdi kötüyse, şimdi değişmemiz gerekiyor. Asla bilemeyeceğimiz türden bir gelecek gelene kadar değişimi erteleyemeyiz.

Ve insanların hayatları daha fazla yükü kaldıramayacak kadar sefil. Mücadele sadece daha fazla iş üstlenmek olmamalı. Ayrıca yeni bir dünyaya pencere açan bir şey olması gerekiyor. İnşa etmek istediğimiz bir toplum hakkında, bugünden başlayarak var olan başka bir toplum hakkında bize bir fikir veren bir şeyler yaratabilmeliyiz.

-Gabriela Moncau, Pedro Stropasolas ,Resumen, 19/12/2023

Kurgu: Vivian Virissimo

Orijinal makale, Brasil de Fato.

About Mehmet Tas

Check Also

Ekim Devrimi ve günümüzün iki sorunu

Sevgili arkadaşım, Bu sorunları Ekim Devrimi’nin 100. yılında çok tartıştık. O polemiklere yeniden dönmek istemiyorum. …

2 comments

  1. Neden kapitalizm,”kadınlara bedenlerinin cinsel nesnelere ve üreme makinelerine dönüştürülmesini” dayattı? Kadınların bu duruma itilmesi değer oluşumunu ve kar oranını nasıl etkiledi? Eğer kadınlar çocuk doğururken ve ev işlerini yaparken topluma karşılığı ödenmeyen bir değer yaratıyorlarsa bu kölelik sayılmaz mı?

  2. Mehmet Tas
    Neden kapitalizm,”kadınlara bedenlerinin cinsel nesnelere ve üreme makinelerine dönüştürülmesini” dayattı? Kadınların bu duruma itilmesi değer oluşumunu ve kar oranını nasıl etkiledi? Eğer kadınlar çocuk doğururken ve ev işlerini yaparken topluma karşılığı ödenmeyen bir değer yaratıyorlarsa bu kölelik sayılmaz mı?

    Mehmet Tas
    Röportajdaki bazı önemli değerlendirmeleri tartışmalıyız. Feminizm hakkında genel görüşleri yazmak bize fazla bir şey kazandırmaz diye düşünüyorum.

    Mehmet Tas
    Feminist hareketin kadın bedenini devrim mücadelesine getirmesi doğru mudur ? Bu anlayış kendi içinde problem taşımıyor mu?

    Fergul Yucel
    Mehmet Tas Paylaşım için çok teşekkürler Mehmet. Bu kitap umarım yakın zamanda Türkçe çevirisiyle yayınlanır.Malesef bizim sol hala feminist hareketin sınıf savaşımındaki önemini ve yerini kavramış değil. Metnin içinde feminist hareketin sınıfsal ve devrimci karakterinin altını çizen çok önemli pasajlar var.Bunların sol, devrimci çevrelerde hakim eril bakışta çatlaklar yaratmasını dilerim. Feminist mücadelede bedeni öne çıkarılması çok anlamlıdır. Türkiye’de1980 sonrası kadın hareketinde “bedenimiz bizimdir” kampanyası ile kadınlar kendi bedenlerinde uygulanan cinsel baskılara,dayağa, kadın cinayetlerine, bedeninin, namusunun babası, erkek kardeşi, kocası hatta erkek çocuğu tarafından sahiplenilmesine karşı çok güçlü farkındalık yarattılar kendi içlerinde. Tabi bu mücadeleden eril sol hareket ne kadar nasiplendi bilemem. Aile içi kadınlık görevleri sayılan tüm işlerden sorumlu olması ve yapılan hizmetin değersizleştirilmesi, ücretsiz bırakılması da sol eril harekette yeterince mücadele verilmesi gereken bir hak savaşı olarak görülmekte mi?Ayrıca kadın bedeni kapitalist üretim ve pazarlama açısından da son derece kıymetli bir meta halinde kullanılmakta.Yani uzatmayayım, şurada yeterli tartışma yapılabileceğini düşünmüyorum.Bizim ülkede geleneksel ve baskın islami kültürel toplumsal yapımızla, erkek egemen kapitalist düzen koşullarında çok kalın kabukları kırabilmek kolay değil. Neyse ki kadınlar kendi cinsleri içinde çok büyük bir hızla örgütleniyorlar; kadın insan hakları, eşit yurttaşlık, demokrasi ve özgürlük mücadelesinde her koşulda, tüm baskılara rağmen sokaklara çıkıyorlar ,hem de geceler de bizimdir diyerek…

    Mehmet Tas
    Fergul Yucel Yorumun için çok teşekkür ederim. Karınca kararınca kadın hareketine bir katkımız olsun istiyoruz. Websitemizde Kadınlar için ayrı bir sayfa açtık, buraya Türkye’den ve dünyadan kadın hareketi hakkındadüzenli yazıları koyacağız, umarım yararlı olur.

    Safa Gursoy
    Admin
    Mehmet Tas Katolik sendikalar ev haniminin esinin ucretinin %50 sini hakki oldugunu sözlesmeyle 30 yil önce kazandilar.

    Fergul Yucel
    Safa Gursoy isveçt’e mi? Enteresan, bilmiyordum.

    Safa Gursoy
    Admin
    Fergul Yucel Hayir Hollanda,Belcika da.

    Kamil Okan Süleymanağaoğlu
    Mehmet Tas Kadınlar çocuk doğururken
    ve ev işlerini yaparken ürettikleri değeri
    yok saymak kölelik deyil modern aptallıktır.
    Çünkü kölenin yaşadığı toplumda sınıf
    mücadelesinin iki taraf içinde en ilkeli
    yaşanıyordu.
    Kapitalizme gelince mücadele her anlamda
    beraklaştı.
    Marx ve engels,in ortaya koydukları
    felsefi ve sistemin analizi, üretim
    araçlarının sahibini kapitalist
    ödenmemiş **Emek=kâr**,ın sahibinin, işgücünü kapitaliste satan ve insanlık
    tarihi boyunca sınıfların ortaya çıkışından
    beri değersiz görülen üretimin kendi
    değerinden kat kat daha fazla değer üreten
    İşgücünü temsil eden insan,ın varlığını
    Sınıfsal gerçeği ile ortaya koyan MARSİZM
    ve onu savunduğunu idda edenlerin görmesi gereken değer kadın emeği
    olmalı idi .
    Çünkü emek insanın yaşamından yola
    çıkılarak ifade edilen bir değerdir.
    Sınıflı toplumlarda zenginleşmenin
    kaynağı ödenmemiş emektir.
    ve kapitalist toplumda üretimin
    en önemli meta,sı kapitalist tarafından
    satın alınarak yeni meta üretiminde
    kullanılan değer insanın iş gücüdur..
    Bu iş gücünün ertesi gün işe gidip
    kapitaliste satabileceği iş gücü
    toplumsal yaşamın en küçük üretim
    yaptığı üretirken sarf edilen emeğin
    karşılığı yok sayılan kadın emeği ile
    meydana getirilen yuvadir.
    O yuvada kadın ertesi gün işe gidecek
    İş gücünü üreten emektir.
    çocuklarını doğurup besleyip eğitimini
    sağlayıp çalışma yaşamına gönderen
    Ev içi emeğinin kapitalizm görmezden
    ,gelebilir, fabrikasında çalışan işçinin
    ödenmeyen emeğini kâr olarak gasp
    eden bir sistem ve hukuğu mücadele
    gerektirir.,
    Fakat ev içi kadın emeğini yok sayıp
    görememek toplumsal körlük tür.

    Vahit Azazi
    Mehmet Tas kadinlarin is hayatina baslamasi kar oranini mutlaka arttirmistir ama bu kölelik degil bu,ücretli calismadir.Sömürü yok mu,var ama bu,hic bir hakka sahip olmayan bir kölelik degil modern toplumun ücretli kadin emegidir.Ev islerini kimin yaptigindan bagimsiz olarak, sadece kullanim degeri yaratir mübadele degeri yaratmaz,Diyecegim,kavramlari kunllanirken tarihsel baglantilari icinde kullanmak gerekir bence.

    Mehmet Tas
    Vahit Azazi Kadın çocuk doğurduğunda kullanım ve değişim değeri olan bir meta olan iş gücünün kendisini üretir, yorumunda bunu atlamışsın. Çocuğu doğurmak, emzirmek, besleyip büyütmek ve eğitimine kapitalistin hiç bir katkısı olmuyor. Ne zaman kalifiye iş gücü konumuna gelir hemen onu kiralar. Senin kullandığın Marksist terminolojiyle söylersek; bir gencin kendini pazarda satana, yani kullanılabilecek olgunluğa gelen kadar anne-babanın ve kimi durumlarda devletin katkıları oluyor ancak kapitalistin ise hiç yok. Yeni bir işgücünün yaratılması süreci fabrikalarda değil evde gerçekleşiyor. İş gücü evde olgunlaşıp kullanılacak aşamaya gelince değişim için pazarda kapitaliste sunuluyor. Kadınların ürettiği değerli insani varlık kapitalist için sadece kar getiren bir iş gücüdür, insani tarafıyla ilgilenmez………. Toplumsal değerin yaratılması ayrı bir tartışma konusu. ………. Kadının ev işlerini ayrıca konuşalım.

    Vahit Azazi
    Mehmet Tas degindigin konuda haklisin aklima gelmedi.

    Mehmet Tas

    Vahit Azazi Hemen hemen tüm ülkelerde çalışan kadınlar erkeklere göre düşük ücret alıyor, bu konuda seninle aynı görüşteyim. Modern köle derken ben çalışan kadınları demek istemedim, ev işi yapan kadınlara modern köleler deniliyor, bu kavramı sosyologlar kullanıyor. Sex yapmak, hamile kalmak, çocuk emzirmek ve çocuk bakımı, ev temizliği, yemek pişirme, ütü yapmak, bulaşık ve çamaşır yıkamak dünyanın pekçok ülkesinde kadınların bitmez tükenmez, çok strese neden olan ve enerji gerektiren işleri arasında olmaya devam ediyor. Gelişmiş ülkelerde ev işleri balıbaşına bir domestik sektöre dönüşmesi sonucunda kullanım ve değişim değeri olduğu anlaşıldı. Eve iş yapmaya gelen emekçi kadın veya erkeğe ödenen ücretten anlaşılabilir. Yapılan hesaplara göre kreşe ve ev işlerine ödenen para neredeyse ortalama bir işçi aylığı kadardır. Az gelişmiş ülkelerde, köy ve şehirlerde yaşayan milyonlarca kadın hiç karşılık beklemeden bu işleri ve daha fazlasını yapıyor, bunlara modern köleler deniliyor. Eğer kadınların hakkı ödenseydi kapitalizm yerlerde sürünürdü……..

    Birol Parlak
    Feminist harekette sonuçta ezilen sömürülen kadının sesidir. Bununla birlikte sınıfsal bir öz, içerik taşır. Marksizmin uygulanabilirliğinin adı sınıf mücadelesini işaret ediyorsa ve sınıf mücadelesinin öznesi de işçi sınıfı ise, feminist hareketi işçi sınıfı saflarında var etmek gerekli gibi görünüyor. Zaten sıradan fazla derinleşmemiş, emek sermaye zıtlaşmasını gören bir Marksist bile bilir ki kadın ayağa kalkmadan insanlık ne gerçek eşitliği ne de gerçek özgürlüğü yaşayamaz.

    Mehmet Tas
    Okunmaya değer, önemli bilgiler içeren bir röportaj.

    Hasan Iyi
    küresel kapitalizm, emperyalizm, kapitalizm kendisi dışında herkesi vurur, kirletir, bozar, katleder… tarihsel genetik özelliğidir… atalarından mirastır… doğayı insanı vurur, gün gelir kendini vurur… kapitalizm doğa insan düşmanı sistemdir… kapitalizmde, kapitalizme karşı yasal mücadele yürüten toplumsal hareketleri Marksistler her zaman destekler, yanlarında olur, birlikte mücadele ederler… kapitalizme karşı ortak mücadele yürütürler… eylemde, ortak eylemi savunurlar.. dayatmacı politikadan, küçümsemeden, en önemlisi ötekileştirmeden uzak hareket eder Marksistler… kapitalizmde kimlik sorununu çözen tek düşünce sistemidir Marksizm… teoride kimlik sorunu, insanın insani varoluş sorunun, demokrasinin sorunudur, yasa, yasanın insani varoluşunun sorunudur, kimlik, kimliğin insani varoluşunun sorunudur, devlet, devletin insani varoluşunun sorunudur… bütünseldir, birbirinden ayrılamaz parçalanamaz… hepsinin özü insandır, insan emeğidir, insanın toplumsal üretimidir… insanlığı insani yönden bozan kirleten katleden kapitalizmdir… insan emeğini sömüren kapitalizmdir…insanın toplumsal üretimine sahiplenen kapitalizmdir…kapitalizme hizmet eden politikacılar, devlet insanları, din insanları kısaca kapitalizme hizmet eden toplum oluştururlar… ideologları ile idealist ideolojileri ile… Marksistler idealizme karşı diyalektik materyalizmi savunurlar, Marksist düşünce sistemi ile mücadele ederler, kapitalizme karşı olan yasal toplumsal tüm kimlikliklerden, hareketlerin mücadelesinden farkı budur… Marksistler bilir ki, sadece demokrasi mücadelesi yetmez, kimlik mücadelesi yetmez, tek başına demokrasi mücadelesinin kaybetme riski vardır.. demokrasi mücadele yöntemi ile komünizm mücadele yöntemi bütünseldir… hedefe varmanın yolu bu bütünsel mücadeleden geçer…

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com